Phần I, Lào Dòng Mekong và những khúc tụng kinh hoàng hôn

Chương I, Dòng sông khởi hành

Nhắc đến đất nước với sự thân thiện, hiếu khách đầy chất phác, người ta thường liên tưởng đến đất nước Lào. Đó là một đất nước mang hình dáng của cây cọ. Như thể, tạo hoá ấy đã đặt lên mảnh đất ấy một nét bút dài, mềm mà đằm thắm. Đường vẽ ấy khởi từ những vùng miền núi heo hút rồi chuốt xuống vùng đồng bằng êm ả theo những dòng sông Mekong. Khi máy bay hạ dần độ cao xuống Thủ đô Vientiane, tôi nhìn qua ô cửa sổ xuống phần đất ấy – hình dáng “cây cọ” Lào và cảm giác như mình đang chuẩn bị đặt chân vào một bức hoạ chưa hoàn thiện. Chính vẻ đẹp ấy khiến tôi ngẩn ngơ một lúc. Bởi đó là một vẻ đẹp không phô trương, không mời gọi, chỉ lặng lẽ tồn tại.

Tôi, người đàn ông với vẻ từng trải này đến với Thủ đô này không chỉ để du lịch, mà để tìm tiếng gọi từ trái tim. Có thể khẳng định rằng ở chính độ tuổi này, khi đã biết cách trân trọng sự tĩnh lặng hơn những ồn ào phù phiếm nơi chốn thành thị xa hoa kia, tôi tự hiểu rằng có những hành trình sinh ra không phải để chinh phục, mà để gội rửa lòng mình. Và tôi tin, chính đất nước Lào ấy, với những gam màu bình yên, sẽ vẽ lại trong lòng tôi một điều gì đã mất hoặc có lẽ, chưa từng được gọi tên. Bỗng chốc, trong tâm trí ấy hiện lên một câu nói không xác định:

– Có lẽ, mình đến đây để tìm ra nét vẽ bị thiếu trên bức tranh đời mình.

Và rồi, cuối cùng thì tôi cũng đã đến nơi. Tôi cũng đã đặt chân tới Thủ đô Vientiane của đất nước Lào. Thật là cổ kính làm sao! Lúc này, Vientaine đón tôi bằng một buổi chiều mềm như lụa. Ánh nắng rót xuống mặt đường với những vệt vàng mỏng mà chỉ những thành phố sống chậm mới giữ lại được. Không gian ở đây dường như chuyển động theo nhịp thở của chính mình: êm, nhẹ và đủ sâu để khiến một người đàn ông từng trải như tôi đã quen với nhịp sống xô bồ bỗng phải giảm bước.

Từ xa, Pha Thạt Luổng hiện lên giữa nền trời xanh như một đốm lửa vàng bất diệt. Tôi đã nhìn thấy hình ảnh về ngôi tháp vàng óng này không biết bao nhiêu làn trong sách báo, nhưng không gì sánh được khoảnh khắc khi đứng trước nó. Ngôi tháp ấy hiện lên với vẻ rực rỡ, trang nghiêm và đầy một thứ thánh thiện khiến lòng người tự khắc lắng lại.

Màu vàng của Thạt Luổng ấy không phải là sắc vàng ồn ào của kim loại, mà là sắc vàng đã thấm qua thời gian, như ánh chiều cuối ngày nhưng vẫn đủ sức làm ấm cả những khoảng trống trong tim. Tôi nhìn lên những tầng tháp vươn cao như hàng chục mũi bút chọc trời, tựa như nơi đây đang viết tiếp câu chuyện của những người từng đi ngang đời nó … và bây giờ, có cả tôi.

Không ai nói cho tôi biết rằng Vientiane lại có thể dịu dàng đến thế. Cơn gió ấy mang theo mùi hương gỗ trầm. Tiếng chuông từ một ngôi chùa gần đó ngân lên từng hồi, không vội vã mà cũng chẳng buông lời. Những mái chùa vàng thấp thoáng sau tàn cây, ánh nắng chiều rót xuống như giọt mật ngọt ngào. Tôi đứng đó, giữa mùi trầm len trong gió, giữa tiếng chuông ngân xa lắc và bất giác cảm thấy như chiếc cọ của tạo hóa đang chậm rãi tô thêm một đường nhỏ trên đời mình. Có thể, đó là một đường màu sắc hổ phách, dịu, nhưng đủ để lay động nơi sâu thẳm nhất trong trái tim. Tôi cảm giác như mình đang đứng bên trong một khoảnh khắc có thể kéo dài mãi, một khoảnh khắc mà con tim nghe rõ chính nó hơn bao giờ hết.

Tôi không biết lúc ấy mình đang linh cảm điều gì. Tôi chỉ mơ hồ nhận ra rằng hành trình tại xứ sở này sẽ không chỉ có tháp chùa, lễ hội hay sông nước. Ở đâu đó trong sắc vàng của nắng chiều, trong hơi thở của dòng sông vĩ đại, có một “điểm màu” đang chờ tôi. Một “điểm màu” mà ngay cả chính người đàn ông trưởng thành như tôi vẫn có thể rung động như một chàng trai trẻ lần đầu biết yêu.

Và chính tại nơi này, dưới bầu trời vàng của Thạt Luổng, tôi bỗng linh cảm rằng hành trình của mình sắp bước sang một trang khác. Một trang mà không chỉ có những ngôi tháp cổ, những pho tượng Phật trầm tư hay dòng Mekong hiền hoà.

Một trang có thể gắn với một ánh nhìn, một nụ cười và một dáng người thanh lịch của một người con gái Lào nào đó mà tôi chưa từng biết tên… nhưng trái tim đã mơ hồ ấy đã nhận ra từ trước khi gặp.

Tôi không dám nghĩ sâu hơn. Người đàn ông đã đi qua bao năm tháng như tôi hiểu rõ rằng cảm xúc đẹp nhất thường đến khi ta không cố nắm, không cố tìm. Nhưng rồi, trong tiếng gió ấy, tôi nghe thoáng một giọng nói trong trẻo từ phía những bậc thềm đá dẫn vào chùa. Chỉ một âm sắc nhẹ như tiếng chuông gió và biến mất ngay tức khắc.

Tôi khẽ khàng đưa mắt nhìn. Khi ấy, tôi bỗng bắt gặp một bóng váy truyền thống Lào – váy sinh với màu lụa trầm, trên đó được khắc họa nhiều hoa văn thổ cẩm với sắc màu rực rỡ đầy mềm mại. Tà váy ấy lướt qua nhẹ nhàng trong làn gió khẽ đung đưa. Tôi chỉ kịp nhìn bước chân thanh thoắt cùng với mái tóc dài đen nhánh lướt theo chiều gió kia. Chỉ có dáng người thon thả ấy, trong khoảnh khắc ngắn ngủi đã tạo thành một “điểm màu” khác biệt trên bức tranh vàng kim của Thạt Luổng. Một vệt rung động mỏng bỗng thoáng qua con tim ấy. Thế rồi, tôi hít một hơi thật sâu, thật sâu, cố giữ lại sự điềm tĩnh của một người đàn ông trưởng thành. Và như thế, tôi tự nhắc với chính mình:

– Cậu hãy nhớ rằng đến đây để sống chậm, để lắng nghe, chứ không phải để say nắng bất kỳ ai.

Thế nhưng, thật là kỳ lạ. Trái tim tôi lại ấm lên một nhịp, dịu như mặt nước sống Mekong vừa khẽ đập vào bờ. Linh tính tôi lại mách bảo rằng cô gái ấy là một người con gái lý tưởng, tôi đã đi theo bước chân nhẹ nhàng ấy đến ngôi chùa.

Tôi bước vào chùa. Tôi bước những bước đầu tiên trong khuôn viên chùa nhỏ nằm không xa Pha Thạt Luổng ấy. Màu vàng ở đây khác với mọi sắc vàng mà tôi từng thấy: khôi chói, không phô, mà như thứ ánh sáng đã đi qua cả nghìn năm tĩnh lặng để trở nên dịu dàng đến lạ. Những bức tường, những phù điêu và những ngọn tháp nhỏ đều mang trong mình thứ vẻ đẹp của thời gian. Đó là thứ vẻ đẹp mà chỉ những ai biết sống chậm mới nhìn thấy hết.

Mùi hương trầm quyện trong không khí như thể đang dẫn lối người lữ khách lắng mình xuống. Tiếng khấn nhẹ vọng từ đâu đó, trầm và bình an. Tôi quỳ xuống mà chắp tay lại. Tôi đọc thầm một lời nguyện nhỏ. Đó là một lời cầu xin cho tâm mình được yên, cho cuộc hành trình này mang lại câu trả lời mà tôi vẫn luôn tìm. Tôi mở mắt ngay sau đó. Và chính lúc ấy, khi hương trầm vẫn còn vương trên tay, tôi nhìn thấy người thiếu nữ ấy.

Người thiếu nữ ấy đứng ở gian bên, vẫn là bộ váy sinh màu lụa trầm ấy. Cô mặc chiếc áo dài tay bằng vải trơn màu trắng ngà. Phần khăn pha biang màu lụa trầm hòa với họa tiết thổ cẩm sắc sảo kia quấn eo vắt vai đã bộc lộ được một vẻ đẹp chất phác của người con gái ở đất nước Triệu Voi. Mái tóc dài đen nhánh khẽ lướt nhẹ và gương mặt hiền hậu mà nghiêm trang trước tượng Phật khiến thời gian như dừng lại một nhịp.

Tôi sững sờ … không phải vì sự xuất hiện lộng lẫy. Không phải vì vẻ đẹp muốn gây ấn tượng từ hía người con gái ấy. Mà chỉ là sự tĩnh lặng đến mức khiến trái tim tôi… lệch một nhịp. Tôi không hỏi tên của cô gái ấy theo cảm xúc. Mà cũng không vội gọi đó là yêu hay thích. Tôi chỉ biết rằng trong khoảnh khắc đó, trong chùa Thạt Luổng, giữa mùi trầm và nắng vàng, tôi đã gặp người con gái khiến bức tranh Lào trong tôi có thêm một nét vẽ mới thật mảnh, nhưng đủ sâu để không thể xoá.

Tiếng kinh tụng vang lên từ gian chính, chậm rãi và đều đặn như nhịp thở của đất trời. Tôi dừng lại một lúc, cúi đầu một chút. Không phải vì nghi thức, mà vì tự trong lòng bỗng trỗi lên cảm giác tôn trọng sâu sắc. Hình như … có điều gì đó trong không gian linh thiêng này khiến con người ta tự nhiên biết giữ im lặng, biết chỉnh lại dáng đứng, biết lắng nghe tiếng mình rõ hơn tiếng ồn của thế gian.

Tôi đi men theo dãy hành lang, nơi những tia nắng vàng tràn xuống mặt gạch, sáng óng như một tấm khăn lụa trải dưới chân. Làn gió nhẹ khẽ đẩy vài chiếc lá khô trôi ngang, tạo nên thứ âm thanh nhỏ như tiếng thở dài của một người vừa buông xuống gánh nặng. Tôi bất giác nhớ đến những dòng triết lý Phật giáo Ấn Độ mà mình từng đọc: từ bi – vô ngã – buông bỏ. Ba chữ ấy tuy ngắn ngủi, nhưng đời người đôi khi dành cả nửa kiếp vẫn chưa hiểu hết.

Ở nơi này, giữa ánh nắng vàng và tiếng kinh nhẹ như sương, tôi chợt nhận ra mình đã vô tình ôm quá nhiều thứ: vài nỗi niềm cũ, những tiếc nuối không thể gọi thành tên và những gánh nặng mà lẽ ra chính tôi đã có thể đặt xuống từ rất lâu. Có lẽ trái tim, để đón nhận điều ới, đôi khi chỉ cần học cách buông một chút như cách mà chính dòng sông Mekong buông trôi những gì không cần giữ.

Lúc này, tôi ngồi xuống bậc thềm đá, mở cuốn sổ tay mang theo từ Việt Nam. Những trang giấy còn mới, trắng tinh ấy như chính hành trình mà tôi vừa bắt đầu tại xứ sở hiền hòa này. Tôi không nghĩ ngợi gì nhiều. Tôi đặt bút, để từng chữ tự chảy ra lòng mình. Và rồi, tôi viết:

Ngày hôm nay, tôi đã đặt chân đến Thủ đô Vientiane ở Lào. Tôi đến đây không phải để du lịch, mà để trải nghiệm một hành trình sống chậm. Tôi không hiểu … vì sao trong lòng tôi lại nhẹ đến như vậy? Có lẽ, có điều gì đó đang đợi tôi phía trước hay chăng? Nếu là duyên, tôi xin mỉm cười và đến với kiếp duyên ấy. Nhưng nếu là thử thách, tôi xin được bước chậm.

Viết xong, tôi đọc lại những dòng chữ ấy và mỉm cười rất khẽ. Bởi lẽ, một người đàn ông từng trải trong tôi hiểu rằng cuộc đời không ban tặng điều gì quá sớm hay quá muộn. Tất cả đều được tặng đúng lúc. Và trong chính khoảnh khắc ấy, tôi thấy trái tim mình mềm đi chút, ấm lên một chút … nhưng không yếu đuối. Đó chỉ là … một chút bình yên.

Khi ấy, ánh nắng vẫn vàng trên những mái chùa. Gió vẫn thơm mùi gỗ trầm. Và tôi, một người đàn ông vừa đi qua nửa cuộc đời bỗng cảm thấy như mình đang bước vào một chương mới, không ồn ào nhưng đầy hứa hẹn. Có thể, một chương mà nơi nào đó, giữa chùa tháp và nắng chiều, có một ánh mắt của một người thiếu nữ đang đợi để được gặp tôi lần đầu.

Tôi ngồi đó một hồi lâu thì hoàng hôn bắt đầu buông xuống. Rời khỏi ngôi chùa, tôi bước ra con đường nhỏ lát gạch đỏ, nơi nắng cuối ngày rơi xuống nhẹ như bụi vàng. Không gian Vientiane lúc hoàng hôn có một sự bình yên đến kỳ lạ: không ồn ào, không vội vã, chỉ đủ yên để người ta nghe rõ nhịp đập của con tim chính mình.

Tôi đi men theo lối dẫn ra bờ sông Mekong. Mặt nước trải dài như một dải lụa lấp lánh trong ánh chiều của hoàng hôn, ánh lên màu của mặt trời sắp tắt. Dòng sông trôi chậm, từng lớp sóng nhỏ như hơi thở của đất trời. Và không hiểu sao, đứng trước cảnh ấy, tôi bỗng thấy trái tim mình khẽ thắt một nhịp. Đó như thể là một tín hiệu được gửi đến từ nơi tôi chưa từng chạm tới.

Gió chiều từ phía bờ bên kia thổi sang, mát và hiền. Tôi nhắm mắt lại, muốn giữ lại khoảnh khắc này thêm một chút. Bất ngờ, đâu đó trên bậc thềm sát mép nước, đâu đó vang lên một câu hát trong ca khúc “Hoa chăm pa” bằng tiếng Lào. Đó là một giọng nữ, trong mà ấm. Giọng hát ấy không quá to, không quá rõ, chỉ như ai đó đang hát cho riêng hoàng hôn nghe.

Tôi khẽ quay đầu lại, không thấy ai. Tôi chỉ thấy có rặng cây ven đường khẽ lay và một làn gió vờn qua tán lá, mang theo âm sắc vừa rồi như dư âm của một giấc mơ. Và rồi, tôi mỉm cười và lắc nhẹ đầu. Đó là cái lắc đầu của một người đàn ông trưởng thành biết mình vừa hơi mẫn cảm quá mức. Nhưng sự thật là lồng ngực tôi vẫn còn một quãng rung rất mỏng, như một đường chỉ vừa được ai đó vẽ lên tim.

Tôi chậm rãi mở cuốn sổ ấy, tôi viết thêm một dòng tiếp nối với nội dung đã ghi trong chùa cuối cùng trước khi khép lại ngày đầu tiên ở Lào:

Giữa hoàng hôn bên dòng sông Mekong ấy, tôi bỗng nghe thấy một tiếng hát trong trẻo, ấm áp như đang hát cho hoàng hôn này vậy. Thế rồi, tôi chợt linh cảm rằng: chuyến đi này sẽ thay đổi cả cuộc đời tôi. Và đâu đó trong cơn gió… hình như có ai có đang đến gần.

Và tôi hiểu, đó là một dự cảm để một người đàn ông như tôi biết rằng một câu chuyện mới sắp bắt đầu. Tôi không biết gương mặt người con gái Lào ấy sẽ ra sao. Nhưng trong cái khoảnh khắc mà dù gió cũng khẽ dừng lại ấy … trái tim tôi biết rằng một ngày nào đó, mình sẽ được gặp lại cô.

ững dòng sông Mekong. Khi máy bay hạ dần độ cao xuống Thủ đô Vientiane, tôi nhìn qua ô cửa sổ xuống phần đất ấy – hình dáng “cây cọ” Lào và cảm giác như mình đang chuẩn bị đặt chân vào một bức hoạ chưa hoàn thiện. Chính vẻ đẹp ấy khiến tôi ngẩn ngơ một lúc. Bởi đó là một vẻ đẹp không phô trương, không mời gọi, chỉ lặng lẽ tồn tại. Tôi, người đàn ông với vẻ từng trải này đến với Thủ đô này không chỉ để du lịch, mà để tìm tiếng gọi từ trái tim. Có thể khẳng định rằng ở chính độ tuổi này, khi đã biết cách trân trọng sự tĩnh lặng hơn những ồn ào phù phiếm nơi chốn thành thị xa hoa kia, tôi tự hiểu rằng có những hành trình sinh ra không phải để chinh phục, mà để gội rửa lòng mình. Và tôi tin, chính đất nước Lào ấy, với những gam màu bình yên, sẽ vẽ lại trong lòng tôi một điều gì đã mất hoặc có lẽ, chưa từng được gọi tên. Bỗng chốc, trong tâm trí ấy hiện lên một câu nói không xác định: – Có lẽ, mình đến đây để tìm ra nét vẽ bị thiếu trên bức tranh đời mình. Và rồi, cuối cùng thì tôi cũng đã đến nơi. Tôi cũng đã đặt chân tới Thủ đô Vientiane của đất nước Lào. Thật là cổ kính làm sao! Lúc này, Vientiane đón tôi bằng một buổi chiều mềm như lụa. Ánh nắng rót xuống mặt đường với những vệt vàng mỏng mà chỉ những thành phố sống chậm mới giữ lại được. Không gian ở đây dường như chuyển động theo nhịp thở của chính mình: êm, nhẹ và đủ sâu để khiến một người đàn ông từng trải như tôi đã quen với nhịp sống xô bồ bỗng phải giảm bước. Từ xa, Pha Thạt Luổng hiện lên giữa nền trời xanh như một đốm lửa vàng bất diệt. Tôi đã nhìn thấy hình ảnh về ngôi tháp vàng óng này không biết bao nhiêu lần trong sách báo, nhưng không gì sánh được khoảnh khắc khi đứng trước nó. Ngôi tháp ấy hiện lên với vẻ rực rỡ, trang nghiêm và đầy một thứ thánh thiện khiến lòng người tự khắc lắng lại. Màu vàng của Thạt Luổng ấy không phải là sắc vàng ồn ào của kim loại, mà là sắc vàng đã thấm qua thời gian, như ánh chiều cuối ngày nhưng vẫn đủ sức làm ấm cả những khoảng trống trong tim. Tôi nhìn lên những tầng tháp vươn cao như hàng chục mũi bút chọc trời, tựa như nơi đây đang viết tiếp câu chuyện của những người từng đi ngang đời nó… và bây giờ, có cả tôi. Không ai nói cho tôi biết rằng Vientiane lại có thể dịu dàng đến thế. Cơn gió mang theo mùi hương gỗ trầm. Tiếng chuông từ một ngôi chùa gần đó ngân lên từng hồi, không vội vã mà cũng chẳng buông lời. Những mái chùa vàng thấp thoáng sau tàn cây, ánh nắng chiều rót xuống như giọt mật ngọt ngào. Tôi đứng đó, giữa mùi trầm len trong gió, giữa tiếng chuông ngân xa lắc và bất giác cảm thấy như chiếc cọ của tạo hóa đang chậm rãi tô thêm một đường nhỏ trên đời mình. Có thể, đó là một đường màu sắc hổ phách, dịu, nhưng đủ để lay động nơi sâu thẳm nhất trong trái tim. Tôi cảm giác như mình đang đứng bên trong một khoảnh khắc có thể kéo dài mãi, một khoảnh khắc mà con tim nghe rõ chính nó hơn bao giờ hết. Tôi không biết lúc ấy mình đang linh cảm điều gì. Tôi chỉ mơ hồ nhận ra rằng hành trình tại xứ sở này sẽ không chỉ có tháp chùa, lễ hội hay sông nước. Ở đâu đó trong sắc vàng của nắng chiều, trong hơi thở của dòng sông vĩ đại, có một “điểm màu” đang chờ tôi. Một “điểm màu” mà ngay cả chính người đàn ông trưởng thành như tôi vẫn có thể rung động như một chàng trai trẻ lần đầu biết yêu. Và chính tại nơi này, dưới bầu trời vàng của Thạt Luổng, tôi bỗng linh cảm rằng hành trình của mình sắp bước sang một trang khác. Một trang mà không chỉ có những ngôi tháp cổ, những pho tượng Phật trầm tư hay dòng Mekong hiền hoà. Một trang có thể gắn với một ánh nhìn, một nụ cười và một dáng người thanh lịch của một người con gái Lào nào đó mà tôi chưa từng biết tên… nhưng trái tim đã mơ hồ nhận ra từ trước khi gặp. Tôi không dám nghĩ sâu hơn. Người đàn ông đã đi qua bao năm tháng như tôi hiểu rõ rằng cảm xúc đẹp nhất thường đến khi ta không cố nắm, không cố tìm. Nhưng rồi, trong tiếng gió ấy, tôi nghe thoáng một giọng nói trong trẻo từ phía những bậc thềm đá dẫn vào chùa. Chỉ một âm sắc nhẹ như tiếng chuông gió và biến mất ngay tức khắc. Tôi khẽ khàng đưa mắt nhìn. Khi ấy, tôi bỗng bắt gặp một bóng váy truyền thống Lào – váy sinh với màu lụa trầm, trên đó được khắc họa nhiều hoa văn thổ cẩm với sắc màu rực rỡ đầy mềm mại. Tà váy ấy lướt qua nhẹ nhàng trong làn gió khẽ đung đưa. Tôi chỉ kịp nhìn bước chân thanh thoắt cùng với mái tóc dài đen nhánh lướt theo chiều gió kia. Chỉ có dáng người thon thả ấy, trong khoảnh khắc ngắn ngủi đã tạo thành một “điểm màu” khác biệt trên bức tranh vàng kim của Thạt Luổng. Một vệt rung động mỏng bỗng thoáng qua con tim. Thế rồi, tôi hít một hơi thật sâu, thật sâu, cố giữ lại sự điềm tĩnh của một người đàn ông trưởng thành. Và như thế, tôi tự nhắc với chính mình: – Cậu hãy nhớ rằng đến đây để sống chậm, để lắng nghe, chứ không phải để say nắng bất kỳ ai. Thế nhưng, thật là kỳ lạ. Trái tim tôi lại ấm lên một nhịp, dịu như mặt nước sông Mekong vừa khẽ đập vào bờ. Linh tính tôi lại mách bảo rằng cô gái ấy là một người con gái lý tưởng, tôi đã đi theo bước chân nhẹ nhàng ấy đến ngôi chùa. Tôi bước vào chùa. Tôi bước những bước đầu tiên trong khuôn viên chùa nhỏ nằm không xa Pha Thạt Luổng ấy. Màu vàng ở đây khác với mọi sắc vàng mà tôi từng thấy: không chói, không phô, mà như thứ ánh sáng đã đi qua cả nghìn năm tĩnh lặng để trở nên dịu dàng đến lạ. Những bức tường, những phù điêu và những ngọn tháp nhỏ đều mang trong mình thứ vẻ đẹp của thời gian. Đó là thứ vẻ đẹp mà chỉ những ai biết sống chậm mới nhìn thấy hết. Mùi hương trầm quyện trong không khí như thể đang dẫn lối người lữ khách lắng mình xuống. Tiếng khấn nhẹ vọng từ đâu đó, trầm và bình an. Tôi quỳ xuống mà chắp tay lại. Tôi đọc thầm một lời nguyện nhỏ. Đó là một lời cầu xin cho tâm mình được yên, cho cuộc hành trình này mang lại câu trả lời mà tôi vẫn luôn tìm. Tôi mở mắt ngay sau đó. Và chính lúc ấy, khi hương trầm vẫn còn vương trên tay, tôi nhìn thấy người thiếu nữ ấy. Người thiếu nữ ấy đứng ở gian bên, vẫn là bộ váy sinh màu lụa trầm ấy. Cô mặc chiếc áo dài tay bằng vải trơn màu trắng ngà. Phần khăn pha biang màu lụa trầm hòa với họa tiết thổ cẩm sắc sảo kia quấn eo vắt vai đã bộc lộ được một vẻ đẹp chất phác của người con gái ở đất nước Triệu Voi. Mái tóc dài đen nhánh khẽ lướt nhẹ và gương mặt hiền hậu mà nghiêm trang trước tượng Phật khiến thời gian như dừng lại một nhịp. Tôi sững sờ… không phải vì sự xuất hiện lộng lẫy, không phải vì vẻ đẹp muốn gây ấn tượng từ phía người con gái ấy, mà chỉ là sự tĩnh lặng đến mức khiến trái tim tôi… lệch một nhịp. Tôi không hỏi tên của cô gái ấy theo cảm xúc, mà cũng không vội gọi đó là yêu hay thích. Tôi chỉ biết rằng trong khoảnh khắc đó, trong chùa Thạt Luổng, giữa mùi trầm và nắng vàng, tôi đã gặp người con gái khiến bức tranh Lào trong tôi có thêm một nét vẽ mới thật mảnh, nhưng đủ sâu để không thể xoá. Tiếng kinh tụng vang lên từ gian chính, chậm rãi và đều đặn như nhịp thở của đất trời. Tôi dừng lại một lúc, cúi đầu một chút. Không phải vì nghi thức, mà vì tự trong lòng bỗng trỗi lên cảm giác tôn trọng sâu sắc. Hình như… có điều gì đó trong không gian linh thiêng này khiến con người ta tự nhiên biết giữ im lặng, biết chỉnh lại dáng đứng, biết lắng nghe tiếng mình rõ hơn tiếng ồn của thế gian. Tôi đi men theo dãy hành lang, nơi những tia nắng vàng tràn xuống mặt gạch, sáng óng như một tấm khăn lụa trải dưới chân. Làn gió nhẹ khẽ đẩy vài chiếc lá khô trôi ngang, tạo nên thứ âm thanh nhỏ như tiếng thở dài của một người vừa buông xuống gánh nặng. Tôi bất giác nhớ đến những dòng triết lý Phật giáo Ấn Độ mà mình từng đọc: từ bi – vô ngã – buông bỏ. Ba chữ ấy tuy ngắn ngủi, nhưng đời người đôi khi dành cả nửa kiếp vẫn chưa hiểu hết. Ở nơi này, giữa ánh nắng vàng và tiếng kinh nhẹ như sương, tôi chợt nhận ra mình đã vô tình ôm quá nhiều thứ: vài nỗi niềm cũ, những tiếc nuối không thể gọi thành tên và những gánh nặng mà lẽ ra chính tôi đã có thể đặt xuống từ rất lâu. Có lẽ trái tim, để đón nhận điều mới, đôi khi chỉ cần học cách buông một chút như cách mà chính dòng sông Mekong buông trôi những gì không cần giữ. Lúc này, tôi ngồi xuống bậc thềm đá, mở cuốn sổ tay mang theo từ Việt Nam. Những trang giấy còn mới, trắng tinh ấy như chính hành trình mà tôi vừa bắt đầu tại xứ sở hiền hòa này. Tôi không nghĩ ngợi gì nhiều. Tôi đặt bút, để từng chữ tự chảy ra lòng mình. Và rồi, tôi viết: Ngày hôm nay, tôi đã đặt chân đến Thủ đô Vientiane ở Lào. Tôi đến đây không phải để du lịch, mà để trải nghiệm một hành trình sống chậm. Tôi không hiểu… vì sao trong lòng tôi lại nhẹ đến như vậy? Có lẽ, có điều gì đó đang đợi tôi phía trước hay chăng? Nếu là duyên, tôi xin mỉm cười và đến với kiếp duyên ấy. Nhưng nếu là thử thách, tôi xin được bước chậm. Viết xong, tôi đọc lại những dòng chữ ấy và mỉm cười rất khẽ. Bởi lẽ, một người đàn ông từng trải trong tôi hiểu rằng cuộc đời không ban tặng điều gì quá sớm hay quá muộn. Tất cả đều được tặng đúng lúc. Và trong chính khoảnh khắc ấy, tôi thấy trái tim mình mềm đi chút, ấm lên một chút… nhưng không yếu đuối. Đó chỉ là… một chút bình yên. Khi ấy, ánh nắng vẫn vàng trên những mái chùa. Gió vẫn thơm mùi gỗ trầm. Và tôi, một người đàn ông vừa đi qua nửa cuộc đời bỗng cảm thấy như mình đang bước vào một chương mới, không ồn ào nhưng đầy hứa hẹn. Có thể, một chương mà nơi nào đó, giữa chùa tháp và nắng chiều, có một ánh mắt của một người thiếu nữ đang đợi để được gặp tôi lần đầu. Tôi ngồi đó một hồi lâu thì hoàng hôn bắt đầu buông xuống. Rời khỏi ngôi chùa, tôi bước ra con đường nhỏ lát gạch đỏ, nơi nắng cuối ngày rơi xuống nhẹ như bụi vàng. Không gian Vientiane lúc hoàng hôn có một sự bình yên đến kỳ lạ: không ồn ào, không vội vã, chỉ đủ yên để người ta nghe rõ nhịp đập của con tim chính mình. Tôi đi men theo lối dẫn ra bờ sông Mekong. Mặt nước trải dài như một dải lụa lấp lánh trong ánh chiều của hoàng hôn, ánh lên màu của mặt trời sắp tắt. Dòng sông trôi chậm, từng lớp sóng nhỏ như hơi thở của đất trời. Và không hiểu sao, đứng trước cảnh ấy, tôi bỗng thấy trái tim mình khẽ thắt một nhịp. Đó như thể là một tín hiệu được gửi đến từ nơi tôi chưa từng chạm tới. Gió chiều từ phía bờ bên kia thổi sang, mát và hiền. Tôi nhắm mắt lại, muốn giữ lại khoảnh khắc này thêm một chút. Bất ngờ, đâu đó trên bậc thềm sát mép nước, đâu đó vang lên một câu hát trong ca khúc “Hoa chăm pa” bằng tiếng Lào. Đó là một giọng nữ, trong mà ấm. Giọng hát ấy không quá to, không quá rõ, chỉ như ai đó đang hát cho riêng hoàng hôn nghe. Tôi khẽ quay đầu lại, không thấy ai. Tôi chỉ thấy có rặng cây ven đường khẽ lay và một làn gió vờn qua tán lá, mang theo âm sắc vừa rồi như dư âm của một giấc mơ. Và rồi, tôi mỉm cười và lắc nhẹ đầu. Đó là cái lắc đầu của một người đàn ông trưởng thành biết mình vừa hơi mẫn cảm quá mức. Nhưng sự thật là lồng ngực tôi vẫn còn một quãng rung rất mỏng, như một đường chỉ vừa được ai đó vẽ lên tim. Tôi chậm rãi mở cuốn sổ ấy, tôi viết thêm một dòng tiếp nối với nội dung đã ghi trong chùa cuối cùng trước khi khép lại ngày đầu tiên ở Lào: Giữa hoàng hôn bên dòng sông Mekong ấy, tôi bỗng nghe thấy một tiếng hát trong trẻo, ấm áp như đang hát cho hoàng hôn này vậy. Thế rồi, tôi chợt linh cảm rằng: chuyến đi này sẽ thay đổi cả cuộc đời tôi. Và đâu đó trong cơn gió… hình như có ai đó đang đến gần. Và tôi hiểu, đó là một dự cảm để một người đàn ông như tôi biết rằng một câu chuyện mới sắp bắt đầu. Tôi không biết gương mặt người con gái Lào ấy sẽ ra sao. Nhưng trong cái khoảnh khắc mà dù gió cũng khẽ dừng lại ấy… trái tim tôi biết rằng một ngày nào đó, mình sẽ được gặp lại cô.