Dịp tình cờ về thăm quê, một chàng trai có ghé thăm nhà ba me của người giữ vườn, một người bà con xa chẳng bao giờ với tới. Đôi khi thật kỳ lạ, người ta về quê là lại đến chỗ này chỗ kia để thăm một ai đó. Nó như trò chơi lắc xí ngầu vậy, nhưng đây là xí ngầu ký ức, cái ký ức xa vạn dặm tưởng như đã mất của họ. Còn những người được thăm, họ còn chẳng biết mình tham gia cái trò chơi may rủi này. Rồi một ngày họ gặp nhau, tay bắt mặt mừng, chẳng biết là nên vui hay nên lo nữa. 

Gã thanh niên với cái giọng sang sảng rõ to, giọng hắn có thể làm những bụi hoa Trinh Nữ hoảng sợ mà khép mình, may mà vườn không có. Cái giọng điệu ấy, con người thời đại này gọi là thân thiện, hào sảng, hòa đồng. Có lẽ vì vậy mà Trái Đất ngày càng muốn rời xa loài người thân thiện này, để chúng ta có thể hòa đồng vào Sao Hỏa mà sống một cách hảo sáng. 

Ánh nắng vẫn chiếu nhè nhẹ qua tán cây me hai năm tuổi.

– “Ê làm gì đó mà chăm chú vậy?”- Giọng hắn ta làm gợi lại ký ức về lão hàng xóm ghi âm vài câu chửi và bật loa chỉa thẳng sang nhà cha mẹ vợ cách đây vài hôm.

– “Nhìn!”

– “Hả nhìn gì trời?” – Giọng hắn như lão hàng xóm hôm trước bị vợ tạt nước vào loa

– “Cái nhà lầu đối diện”

– “Cái bên này, đó đó hả?” – Hắn nhìn theo, ánh nhìn của gã đồ tể giết chết niềm hân hoan của một kẻ đang nhảy múa bên ánh lửa sự sống. 

Người giữ vườn cúi xuống, hít một hơi thật sâu như sắp phải tự vệ trước gã đồ tể của niềm hân hoa, chỗ cái ghế nhôm vẫn hay ngồi, nơi hắn nhìn thấy biết bao sự đổi thay của khu vườn. Cái ghế thấy tất cả.

“Màu này nhìn ngộ quá”, “Sao ai đời để cái bồn nước vậy rủi rớt qua đây sao”, “Ai lại làm nhà sát ranh đất của ta dầy coi sao được, tham quá tham”, hắn luyên thuyên một mình, còn bọn kiến đen trên cây quýt gần đó hình như đang cười khúc khít, vì những điều hắn nói bọn chúng thấy rất lâu rồi. “Chả có gì mới mẻ cả”, có vẻ con thằn lằn láu cá trong nhà nhìn ra nói như vậy.

– “Mày qua đây làm gì, đi đâu đây?”

– “Đi thăm bà con, mới nghe kể nên qua thăm vườn”

– “Rồi cuộc là thăm bà con hay thăm vườn, có thăm tao không?”

– “ Có trời, làm gì căng”- Cả hai cùng cười, dù gì một tên đồ tể vẫn có thể trở thành một vị thánh, đó chỉ là cái bóng của con người trong chốc lát.

Hắn một mình đi loanh quanh, miệng lèm bèm điều gì đó, dù sao người như hắn chắc sẽ làm cho mọi thứ xung quanh sẽ có một cuộc xì xào rôm rả. Chẳng biết là nên vui hay nên lo nữa. Quay lại với dáng vẻ thoăn thoắt, hắn nhanh miệng tiếp tục cuộc trò chuyện mà chẳng cần biết người khác có muốn hay không.

– “Đừng dưới bóng cây lúc nào cũng thích, chứ như mấy cái nhà này nó che sạch vẫn không bằng”

– “Là sao?”

– “Thì đi làm trong thành phố, dừng đèn đỏ tìm được bóng cây nấp cảm giác nó không chỉ mát mà như được truyền năng lượng ấy, chứ nấp dưới mấy tòa nhà hay gầm cầu dù nó che trọn vẹn nhưng vẫn bức rức sao ấy. Ngoài ra thì nhìn lên tán cây, cảm giác như mấy quả châu Noel ánh sáng, nó đã gì đâu” – Hắn làm cả khu vườn kinh ngạc vì sự biến hình này, con rắn mối cũng bị khô da vì đứng khựng ngoài nắng nghe hắn nói. Tên đồ tể lẽ nào vẫn còn có một quyển sách trong túi áo?

– “Mày thấy đám rau đỏ đỏ dưới chân không, đó gần cây quýt. Trước đó nó tốt lắm dù mọc dưới tán quýt và nhãn. Từ khi cái nhà nó mọc thì còi cọc” 

– “Thấy rồi, thì đó, mà không khác được đâu, chịu thôi”

– “Chắc vậy”

– “Thôi về đây, còn đi thăm người khác”, cục xí ngầu được gieo lần nữa, không biết ai sẽ là người tiếp theo,

Một thực thể đứng trước nguồn sáng, cái bóng của nó sẽ xuất hiện, xuất hiện chứ không phải sinh ra. Nó như một điều thầm kín nhất mà chỉ hiện lô dưới ánh sáng soi rọi. Khi ánh sáng đi qua tán lá, nó không lấy hết ánh sáng của không gian của những thứ thấp hơn nó. Trên cao không lấy đi tất cả, bên dưới nhận lấy phần mình và chậm rãi chờ ngày để đi lên, đó là một trật tự trong im lặng. 

Những tòa nhà bê tông hoặc kính phải chăng phản ảnh bản tánh của kẻ đã tạo ra chúng. Lấy đi tất cả hoặc tạo ra thứ ánh sáng phản chiếu khó chịu. Chúng ta đã có thật sự tiến hóa và văn mình ? hay chúng ta đang chỉ đang ở điểm lụn bại đúng trật tự trên con đường đi đến điều đẹp đẽ hơn? Đến với nền văn minh bóng cây!

Khu vườn và người sống trong đó vẫn đi về phía mặt trời, để xem hình hài cái bóng của mình.