Oanh lấy chồng năm nàng mười bảy tuổi và yêu chồng bằng một mối tình si. Nàng không những yêu chồng mà còn si mê và sùng kính chồng. Cả đến bây giờ, khi đã vào tuổi bốn mươi, con trai đầu lòng đã vào đại học, tấm yêu của nàng với chồng vẫn vậy, si dại và sùng mộ vô cùng.

Bằng tuổi nàng, các bà các chị cùng dạy một trường, họ ăn nói bạo tợn lắm. Thì vẫn là yêu quý đấy, nhưng sau mấy chục năm chồng vợ trong cuộc sống chung như là đã quen nhàm, giờ đây hễ cứ gặp nhau là họ lại lôi các đức ông chồng ra mà bỉ bai, đùa cợt. Họ gọi chồng là lão hói, lão cận, lão hâm đơ, lão móm, lão sún. Cứ như là sau mấy chục năm trời đã gạn hết cái hay cái đẹp ở gã đàn ông chồng mình, giờ chỉ thấy còn rặt những cái dở, cái xấu xí, xoàng xĩnh, tầm thường ở người bạn đời già. Vì vậy chẳng ngại ngần gì mà không một thôi một hồi kể ra cả loạt những mẩu chuyện về thói xấu của họ, như là ở bẩn, lắm lời và nhất là tính dâm dê của các lão. Ôi! Một lối yêu bình dân suồng sã!

Oanh hoàn toàn khác với bạn bè. Với chồng nàng vẫn nguyên vẹn một tấm tình đam mê và sùng ái. Chồng nàng là một cuốn sách đáng xưng tụng duy nhất mà nàng hằng đọc mải mê. Chồng nàng là ảnh tượng tôn thờ, nàng không mảy may dám bình phẩm bằng một ngôn ngữ thông thường, chứ đừng nói là sàm sỡ như các bạn bè, đừng nói tới sự không chung tình. Nhưng Oanh sùng ái chồng hết mực, đâu có phải vì nàng ở thế yếu kém về đường nhan sắc, tài năng, tài sản. Trái lại, Oanh đẹp một vẻ đẹp đàn bà, tức đẹp mà gợi cảm. Oanh là cô giáo dạy Toán giỏi ở trường trung học. Ba nàng là tổng giám đốc một công ty lớn. Nàng là cái hình bóng ao ước của nhiều vị chức sắc tỉnh nhỏ này. Nàng là người đàn bà mơ tưởng của cánh đàn ông giàu có. Nàng là giấc mơ tiên của giới mày râu đủ loại sang hèn. Và nếu tình yêu ở mức cuồng si là sự chìm đắm hoàn toàn vào đối tượng và ở mặt phản chiếu là để đối tượng chìm đắm vào bản thân ta thì tình yêu của Oanh là một cơn say ngọt ngào, là bảo hiểm tuyệt đối cho tư cách đàn bà của nàng. Nàng yêu, mê, hơn nữa kiêu căng về chồng đến mức nhiều khi người ta phải nghi ngờ về tính chân thật của nó, nhưng nghĩ ra thì nàng hoàn toàn có lý. Chồng Oanh là một người đàn ông thật sự và xứng đáng hoàn toàn với sự tôn sùng của nàng.

Tên là Đức, Ngọc Đức, chồng Oanh thật là một con người hoàn hảo mọi mặt. Đánh giá con người không nên xét bề ngoài, nói thế chưa hẳn đúng, vì bề ngoài cũng quan trọng lắm chứ. Đến cái áo mình mặc, đôi tất mình đi, căn nhà mình ở, con mèo mình nuôi cũng còn chọn thứ đẹp nữa là. Đừng tưởng chỉ có đàn ông mới thích đàn bà đẹp. Thứ nhất đẹp trai, thứ hai tốt tiền. Nếu vậy thì ở tiêu chuẩn thứ nhất, Đức đạt yêu cầu xuất sắc. Anh cao vượt lên một mét bảy mươi hai phân, trong khi đa phần các vị đồng liêu ở tỉnh đều lùn tì, hoặc giỏi lắm là cao tới mét sáu, thoáng trông đã thấy ngay là rất mất thớ, chưa kể vào tuổi năm mươi tất thảy đều xệ bụng, bạc tóc, hói đầu, chân tay hoặc sất sẹo hoặc nhẽo nhèo. Thời gian chỉ lướt qua bên cạnh Đức, tuổi năm hai mà vẫn hiển lộ một vóc hình trai trẻ, ngực nở, bụng thon, bắp chân bắp tay nở nang như lực sĩ thể hình. Mặt vuông vức, da bánh mật sáng bóng, mũi cao, mắt đen, tóc mượt, mặt Đức hao hao mặt đàn ông Ấn Độ có chiều sâu thâm trầm. Con người đẹp một cách nam nhi ấy lại là con người vui vẻ, hoạt bát, đặc biệt nói năng thì ngoài sự chính xác của ngôn từ, ngữ cú, vì xuất thân là thầy giáo, lại còn hóm hỉnh vô cùng. Hóm hỉnh là cái duyên trời cho. Cũng như tài hoa là cái thứ của cải trời phú. Nếu vậy thì ông trời thiên vị quá, cho Đức nhiều tài quá. Ba mươi hai tuổi, từ một hiệu trưởng trường trung học lên thẳng chức giám đốc sở. Ba mươi lăm đã là tỉnh ủy viên, ủy viên thường trực ủy ban nhân dân tỉnh, một con người toàn thức, toàn tài vì ở bất cứ lĩnh vực nào, nhà lãnh đạo trẻ tuổi cũng có ý kiến độc đáo, do có tầm kiến văn sâu rộng và trí nhớ thần đồng. Tài đã vậy, đức cũng chẳng kém. Trong khi các ông khác không ít thì nhiều đều dính dấp vào đồng tiền công quỹ, đeo quanh mình bao điều ô trọc, bại hoại cả thanh danh, công lao tu dưỡng thì Đức là cái mẫu hình của đạo đức chí công vô tư, có hai bàn tay sạch sẽ hoàn toàn. Con người được dân tin, bạn mến, đang thăng hoa trên hoan lộ, dự tính sẽ lên chức chủ tịch tỉnh nay mai, lạ lùng thay, lại là con người phát tiết anh hoa sang cả mặt văn. thể. Anh là một hồn thơ lai láng, chứng cớ là một bài thơ trong cả trăm bài của anh đã được chính anh phổ nhạc và trở thành tỉnh ca, được dùng làm bản nhạc khai đề của đài phát thanh tỉnh mỗi sớm mai về. Anh chơi được đủ các loại đàn. Và vóc hình cao đẹp của anh đã không để phí hoài vì thời trai trẻ anh đã có chân trong đội bóng rổ, bóng chuyền của tỉnh. Anh là một cây vợt bóng bàn có tiếng.

Ấy thế! Hổn hển tiếng nọ lấp tiếng kia vì sung sướng, Oanh tiếp nối bản tụng ca:

– Anh ấy đã bỏ qua thì thôi, chứ động vào cái gì thì cũng nên danh cả. Vừa rồi bắt đầu chơi máy ảnh đã có ảnh tham gia câu lạc bộ nghệ sĩ nhiếp ảnh. Hồi này bắt đầu cầm bút vẽ thế mà có ông họa sĩ ở Hà Nội lên xem tranh đã xuýt xoa rồi. Nói chắc các bạn không tin, anh ấy đã chơi xổ số thì không trúng giải nọ cũng trúng giải kia. Đấy, một lần trúng sáu mươi triệu, mua được căn nhà này. Năm kia trúng giải khuyến khích, được cái tủ lạnh!

Âm nhạc, thơ văn là cái tài thiên phú, trúng xổ số là nhờ tựa vào linh ứng và may mắn, những thứ đó còn có được thì những cái tài khác là thứ vặt vãnh. Chẳng hạn mua bán mặc cả giỏi hơn đàn bà. Nếm mắm tôm ngon tinh hơn bà lão. Biết mua thịt ba chỉ để nướng chả và bạc nhạc bò để nấu xốt vang. Ăn biết chọn miếng giò đầu, miếng chả cạnh. Muối cà pháo thì vừa chua vừa giòn. Ôi chao, con người toàn thức toàn năng!

Đấy, đại hội tỉnh lần vừa rồi anh ấy lại xin rút đấy chứ. Tôi đang còn có quá nhiều việc phải làm, anh ấy nói vậy. Thật ra thì anh ấy có bận là bận đọc sách thôi, chứ mọi việc trong nhà, tất tật, từ giặt giũ đồ lót của anh ấy, em cũng không để anh ấy động tay vào. Nhưng các đại biểu lại không đồng ý. Họ nói: Không có ông Đức thì cấp ủy còn là cái gì. Gần đây em nghe nói, Trung ương đang có ý định rút về Hà Nội nữa kia, các chị ạ.

Oanh nghẹn hơi nói tiếp:

– Có kẻ xấu bụng nói anh ấy khôn. Em nói thật, nhà em anh ấy không thèm khôn đâu. Em nói ví dụ như chuyện nhà cửa: Có xin xỏ, mua bán gì đâu, thế mà nay ở Hà Nội bọn em đã có sẵn một tòa biệt thự ba tầng ở đường Láng Hạ rồi đấy.

– Sao mà tài thế?

– Vì ông anh trai anh ấy mất để lại cho.

– Ông anh trai anh ấy mới mất?

– Chậc! Đang ngồi uống chè trên vỉa hè thì một cái ô tô khỉ gió đồng lăn do một thằng xế say rượu chồm lên, đè phải. Lão thầy bói giỏi nhất nhì Hà Nội bảo: Nhà này có dớp tai nạn giao thông.. Oanh chép miệng, chuyển làn câu chuyện.. Đấy, cái số anh ấy có mất công gì đâu mà cũng chẳng cần chờ đợi, vậy mà lộc đến cứ ùn ùn. Nói như chuyện đi nước ngoài. Đi từ lúc trẻ đến nay đã tới gần ba, bốn chục lần, đã chán ngấy lên rồi mà cứ bị chỉ định đi. Em nhớ, năm 1985, em gặp anh ấy ở Moskva. Hai năm sau chúng em cưới nhau ở Đại sứ quán ta ở đấy. Thằng con đầu lòng giờ mới vào năm thứ nhất Đại học Kiến trúc em đẻ ở bên ấy. Ở bên ấy hồi ấy ăn uống chả thiếu gì nên cháu mới cao lớn khỏe mạnh thế, các chị ạ.

Chao ôi! Sao lại có kẻ sung sướng, may mắn thế! Nghe chính cái kẻ đang hưởng cái hạnh phúc ngoại cỡ ấy kể lại, kể lại chắc còn giấu giếm, dè dặt nhiều lắm mà đã phát thèm, phát tức, phát ghen lên rồi. Huống hồ lúc này đời sống còn muôn vàn khó khăn và bất hạnh còn đầy rẫy đó đây!

Đàn bà đi liền với ghen tức, nhưng ghen tức của đàn bà tuổi ngoại tứ tuần ranh ma quỷ quái không thể lường! Vậy nên mới có một bà ngắt dòng chảy thao thao của Oanh, đập khẽ tay Oanh, nháy mắt và giả lả:

– Này, đời cậu hay thật rồi! Nhưng chỗ chị em đàn bà lòng vả cũng như lòng sung, tớ hỏi thật. Cái khoản ấy của lão thế nào? Đấng nam nhi có được như thằng cha Khoản lái xe cho lão đêm nào cũng hầm con vợ tơi tả, hay chưa đến chợ đã hết tiền, để vợ suốt đời chết khô chết héo?

Đòn ra mới hiểm làm sao! Nhưng hỡi kẻ ganh ghét độc địa kia, cú đòn hiểm của nhà ngươi đã trượt rồi. Vì Oanh chưa cần trả lời, đã có một bà béo tốt bật cười he he, tay ôm ngang sườn Oanh, nguýt bà nọ một cái rõ dài rồi toang toác:

– Hỏi thế mà cũng đòi hỏi! Trông người nó phây phây thế này, như thài lài gặp phân chó thế này. Ngực nó nở nang như gái đang xuân thế này. Mặt nó sáng như cái mâm đồng thế này. Như con gái dậy thì thế này. Hỏi không có thằng đàn ông đêm nào nó cũng vần vũ tưới tắm, nó cho lên tiên thì có được khối!

Các bà các chị nghe vậy cùng toang toang cái cười khoái trá thừa nhận từ kinh nghiệm, từ quan sát mục sở thị. Sức khỏe đàn bà, sắc đẹp của y nhiều khi do gã đàn ông vun xới là vậy! Còn ở tỉnh lẻ, giữa bầu không khí thân mật này, chuyện ấy cũng như bao chuyện khác tốt đẹp hoặc xấu xa ở mỗi gia đình, mọi người đều rỉ tai nhau thông báo cho nhau biết hết cả, làm sao mà giấu được nhau! Ôi, cái quan hệ nam nữ, cái quan hệ tự nhiên phổ biến, vùng quyến rũ bí ẩn, mối quan tâm của đời sống hiện đại, đề tài hấp dẫn nhất trong các cuộc phiếm bàn của đại chúng. Như chuyện ông phó chủ tịch bất lực nên bà vợ đành phải tìm anh thư ký đô con thay thế. Như chuyện Khoản lái xe của Đức chồng Oanh, cái thằng rậm râu sâu mắt đêm bảy ngày ba vào ra không kể khiến bà vợ già hơn tuổi lúc nào cũng hây hây như thiếu nữ hai mươi. Nếu vợ chồng Oanh có trục trặc gì thì từ lâu đã chẳng ầm ĩ lên rồi ư?

Cuối cùng thì thói ghen tuông, ích kỷ vẫn đi theo con đường mù quáng của nó. Nó bất cần sự thật. Không chịu nổi sự toàn thiện toàn mỹ của cuộc sống lứa đôi vợ chồng Oanh. Đức, nó ghen lồng ghen lộn, nó uất tức đến chảy máu mắt. Không phá hoại được thì nó đặt điều, dè bỉu chê bai, chế giễu, tung dư luận nói xấu. Chí ít thì nó cũng chê Oanh ngố, Oanh lố. Ai lại khoe từ cả cái việc giặt đồ lót cho chồng, chiều chồng đến mức không để chồng động đến dù là tí chút chuyện nội trợ thì là con hầu chứ đâu còn là vợ. Nặng nề hơn thì họ cho rằng vì có trục trặc trong quan hệ thật nên Oanh mới phải dùng lời lẽ tốt đẹp để che đậy. Rằng Đức là thằng cha rất kém cỏi về mọi phương diện, lên được chức vị to thế là nhờ có ông anh ở ban tổ chức Trung ương, hắn chỉ được cái khôn lõi đời, chứ hắn ta, ngay cả cái khoản làm chồng cũng hèn kém quá. Sợ ma hay hò hét. Lùn tì thích vĩ đại. Oanh cũng vậy. Nàng sắp chết khô rồi. Tâng chồng lên cao thế là do hệ quả của thói hoang tưởng bệnh hoạn, để thỏa mãn cơn khát thèm không được thỏa mãn mà thôi. Lại cũng còn có bà độc địa, ác khẩu nói thẳng: Này, báo cho mà biết, tạo vật ố hoàn danh, sự vật nó không ưa hoàn hảo đâu, chớ có vội ngoe nguẩy.

Ôi chao! Kể sao cho hết. Nhưng thôi đã nói đi thì phải cho nói lại. Lộc trời cho ai người ấy hưởng. Đã gọi là số thì ghen tị làm gì cho nó mệt. Vả chăng kẻ bị ghen nó có vì thế mà cùn nhụt đi đâu. Trái lại nó lại càng như bị kích thích phớn phở thêm lên là khác. Vậy thì tốt nhất là hãy cứ vui lòng mà chấp nhận!

Bảy giờ ba mươi sáng mỗi ngày. Thời điểm và bức tranh đã định hình. Một chiếc xe Nissan sang trọng bóng loáng màu cổ vịt, từ cổng ủy ban tỉnh bon bon chạy qua con phố dốc với tiếng còi nhịp ba vui vẻ nhại điệu cha cha cha. Mười lăm phút sau, nó quay trở lại cổng ủy ban tỉnh, cửa xe mở, nhả ra một người đàn ông tráng kiện trong bộ com lê xám, tay xách cặp da, đẹp như người mẫu thời trang. Người đó đóng cửa xe, hơi cúi xuống nhìn vào trong xe, giơ bàn tay ngang đầu, âu yếm: Em đi nhé! và chiếc xe vòng một cung nhỏ, quay đầu trở ra. Qua một con phố dài vút, rẽ trái chừng hai trăm mét, chiếc xe đậu lại ở trước cổng một ngôi nhà cao ba tầng, để từ xe bước ra một thiếu phụ tuổi bốn mươi, đẹp gợi cảm do những đường nét uốn lượn giàu giới tính trên ngực, bên sườn. Đó là cô giáo Oanh. Cô giáo Oanh đi nhờ xe chồng. Chồng cô là phó chủ tịch tỉnh, có tiêu chuẩn xe đưa đón. Lái chiếc xe là một gã đàn ông tên Khoản bốn mươi lăm tuổi, to lớn, vai u, cổ rụt, râu rậm, mắt sâu, môi thâm, da sần sùi và như là dính nhọ nồi. Gã lái xe là một tương phản với người thủ trưởng được y phục vụ. Y toát lên từ vóc dáng, diện mạo, ngôn ngữ sự thô bỉ, vô học, một bản năng ngùn ngụt chưa hề được bào giũa, uốn nắn. Y gây cho Oanh thoạt đầu là nỗi kinh sợ, ghê ghê. Nhất là khi thi thoảng lại bắt gặp cái nhìn trộm như chụp hình của y. Tuy nhiên đối với người phụ nữ tuổi đã tứ tuần thì chồng con là tất cả, là chính họ, là cái thế giới trong đó họ sống, là không khí họ hít thở. Vậy nên một gã lái xe thì có gì mà phải bận tâm. Ít lâu sau, Oanh chẳng để ý đến y nữa.

Sáng hôm ấy là buổi sáng có chút không bình thường so với các buổi sáng khác. Chiếc Nissan màu cổ vịt bóng loáng đậu lại ở trước cổng trường và khi Oanh mở cửa bước ra, nàng còn quay lại, vì gã lái xe bỗng thò đầu ra cửa xe, ngước lên dè dặt và bồi hồi. Chiều nay, cứ đón bình thường chứ? Không để ý đến cách nói trống không của Khoản, Oanh đáp: Thôi, cám ơn. Tôi không có tiêu chuẩn, rồi quay đầu đi. Chồng nàng sáng nay đi Hà Nội họp một tuần, tiện đường, như mọi hôm nàng đi nhờ xe Khoản lái là hợp lý, chứ từ chiều nay làm sao nàng một mình mà lại được đi riêng một xe tiêu chuẩn của phó chủ tịch tỉnh được? Nàng nghĩ đến việc nhờ bạn đèo. Và tan trường, nàng bám theo một bạn đồng nghiệp dắt xe đạp ra cổng. Nhưng nàng đã giật thót mình vì thấy chiếc Nissan đã đậu sẵn ở đó với cánh cửa khép hờ. Nàng đã kiên quyết khước từ. Nhưng cuối cùng đành phải chui vào xe, ngồi ở ghế cạnh ghế Khoản lái, vì bạn đồng nghiệp của nàng dun dẩy nàng, lại đùa rằng: Thôi đi, được anh ấy quý chuộng lại còn võng hãnh, rồi chỉ cái lốp xe đã mòn vẹt, thoái thác rằng xe của mình non hơi lắm. Đó là lần đầu tiên Oanh một mình ngồi trong chiếc xe do Khoản lái.

Đó là lần đầu tiên Oanh một mình ngồi trong chiếc xe Khoản lái. Lần này tuy không còn kinh sợ, ghê ghê do đã quen quen, do thấy Khoản cũng chỉ không giống những người khác ở chỗ y rất ít lời và hay liếc trộm nàng thôi, nàng vẫn thấy không thật thoải mái. Và nàng tự bảo mình: Chỉ nên một lần duy nhất thôi.

Nhưng Oanh không ngờ rằng nàng đã không thực hiện được lời tự nhủ mình. Nàng đã phải ngồi cùng một chuyến xe với Khoản một chặng đường dài nữa, suốt một đêm ròng trong bối rối kinh hoàng, vì một tai họa khủng khiếp xảy ra với chồng nàng. Sâm sẩm chiều hôm ấy, vừa về tới nhà, chưa kịp cắm nồi cơm điện, nàng đã phải chạy tới máy điện thoại. Anh Đức bị tai nạn ô tô ở kilômét 220. Chị xuống đó ngay.

Chỉ nghe được có vậy, nàng đã như kẻ mất hồn, cuống cuồng, chạy vùng ra cửa nhà. Và ở đó, Khoản cũng đã nhận được lệnh của cơ quan, với chiếc Nissan mở sẵn cửa đón nàng. Cả đêm hôm đó chiếc Nissan thực hiện một cuộc chạy can trường vì đường xấu, lại mưa lớn lũ về, nhiều chỗ đường sạt lở cả đoạn dài. Rồi tới nơi xảy ra tai nạn, nó lại gồng mình căng sức chạy thêm hơn hai trăm cây số nữa về một bệnh viện lớn Hà Nội. Xe ô tô của Đức trên đường đi họp bị một ô tô tải đâm phải, Đức bị chấn thương sọ não, giập một cánh tay, tính mệnh đang ngàn cân treo trên sợi tóc!

Ghê gớm quá là quyền lực của số mệnh! Số mệnh thực hiện nguyên lý tạo vật ố hoàn danh, nó không cho phép ai được nhận hạnh phúc trọn vẹn cả. Nó cũng như người, nó ghen với sự hoàn mỹ. Nó hào phóng cho, nó lại bủn xỉn giật lại bằng hết. Kinh khủng và trớ trêu làm sao! Chỉ mấy ngày trời, hoàn cảnh sống của Oanh đã đảo lộn hoàn toàn. Từ một thiếu phụ xinh đẹp, tràn trề kiêu hãnh và yêu đời, Oanh biến thành một người đàn bà ủ dột, buồn nản, bơ thờ tuyệt vọng. Trước đây, nàng ăm ắp, sung mãn, tràn đầy, nay nàng ngác ngơ, héo hắt, âu sầu. Ấy là còn may cho nàng, quyền lực của số mệnh cũng còn có chỗ gượng nhẹ. Chồng nàng không chết. Sau sáu tháng nằm viện, anh trở lại đời thường với một cánh tay cụt tới khuỷu, một mắt bị hỏng và não suy giảm hơn nửa sức hoạt động. Xét công lao của anh, người ta cho anh được nghỉ dài hạn tại gia cho đến khi đủ tuổi để chuyển sang chế độ hưu trí.

Oanh đã đi dạy trở lại, sau một năm học nghỉ việc, ở nhà chăm sóc chồng. Không có xe ô tô của chồng để đi nhờ như xưa nữa, nàng đành phải nhớ tới chiếc xe đạp bấy lâu quẳng ở xó bếp han gỉ và bụi bặm phủ đầy, lôi nó ra, nhờ thợ sửa chữa lau chùi và dùng nó làm phương tiện đi về. Chiếc xe cà tàng giở chứng liên tục, trông nó cũng buồn thiu như nàng. Nàng buồn lắm. Nàng còn sợ hãi nữa. Buồn cho số kiếp và sợ vì sự linh nghiệm của điều tiền định. Dắt chiếc xe vào trường, vứt nó ở gầm cầu thang, nàng cum cúp đi đến lớp ngay.

Rất ít khi nàng đến văn phòng, nơi lúc nào cũng sẵn những cuộc tụ tập, nhàn đàm của đồng nghiệp. Giao tiếp đối với nàng giờ đây là sự bất đắc dĩ. Ngay cả những lời hỏi han về bệnh tật, sức khỏe chồng của bạn bè, lúc này đối với nàng cũng rất dễ trở thành những lời mai mỉa hoặc ngầm ẩn sự đắc chí rồi: Thấy chưa, khoe khoang lắm vào! Không có cách thoái thác, buộc phải có mặt ở những buổi hội họp tập thể thì nàng im lặng, gắng gượng giữ vẻ tự nhiên nhưng trong lòng thì vô cùng ngượng ngập. Lại vẫn như xưa thì cũng vẫn là yêu quý đấy, nhưng các bà các chị tuổi đã nhòng nhòng hễ gặp nhau là lôi các đức ông chồng mình ra mà bỉ bai, nói xấu, là gọi chồng mình là lão hói, lão cận, lão hâm đơ, lão móm, lão sún. Cứ như là sau mấy chục năm đã gạn hết cái hay, cái đẹp ở gã đàn ông chồng mình, giờ chỉ còn thấy ở họ rặt những cái xấu, cái dở, cái xoàng xĩnh, tầm thường và chẳng ngại ngần gì mà không một thôi một hồi kể ra cả loạt những mẩu chuyện về những thói tật xấu xa như ở bẩn, lắm lời và nhất là tính dâm dê của các lão. Ôi! Cái lối yêu chiều suồng sã, cái kiểu mắng yêu, trách yêu của con người! Cái lối yêu ấy đối với nàng vốn đã xa lạ, nay càng trở nên xa lạ. Bởi vì bây giờ nếu sự thật là từ ngày tàn tật, Đức bỗng trở nên một gã đàn ông khó tính khó nết và đa nghi đến bần tiện khiến nàng vô cùng chán nản, nàng cũng không thể đem tất cả ra mà phơi bày cho mọi người biết dưới cái dạng mắng yêu, trách yêu ấy được. Nàng không quen miệng và cảm thấy mình đã không còn thật sự yêu chồng nữa rồi. Nếu có nói xấu chồng thì là nàng chê trách thật sự, chứ không còn là trách yêu, mắng yêu như họ.

Oanh chỉ còn cách thui thủi một mình một bóng, một mình mình hay. Một hôm đang lủi thủi dắt chiếc xe cà tàng tuột xích trên đường, Oanh bỗng giật thột mình vì tiếng còi xe ô tô phát điệu cha cha cha ở ngay sau lưng mình. Chiếc Nissan xanh cổ vịt đậu sát bên cạnh nàng và nàng thật sự không hiểu sự thể đã diễn ra như thế nào mà chiếc xe đạp hỏng của nàng được nhấc lên đặt vào cốp xe và nàng như một cỗ máy tự động, đến khi sực lên trong khứu giác mùi thơm hắc của hạt pơ mu dệt thành tấm đệm đặt trên ghế xe, mới biết mình đã chui vào lòng xe.

Khoản đánh tay lái vòng qua cổng ủy ban tỉnh, đậu xe cách nhà Oanh chừng hai chục mét. Rồi vẫn không một lời, gã lái xe đen ngòm cằm râu nhấc chiếc xe đạp hỏng ra khỏi cốp, lồng lại xích, nhấc yên xe, đạp thử, nghiêng tai nghe bánh xe quay rù rù, đoạn trao lại cho nàng.

– Đừng đón tôi nữa, anh Khoản!. Lần thứ ba được đón đường, khi đã ngồi yên vị trong xe, Oanh run rẩy nói.

Nhận ra được tất cả sự khẩn thiết lẫn nỗi lo sợ nhiễm trong giọng nói, nhưng làm như vô cảm, hai con mắt sâu của Khoản lặng tờ dõi về phía trước qua làn kính mờ.

– Mọi việc sẽ qua đi thôi. Đừng buồn.

– Tôi thấy…

– Anh ấy bị hỏng con mắt bên nào?

Cơn rùng mình lan từ cột sống, rung chuyển cả toàn thân, Oanh hơi chồm dậy, kêu khe khẽ sau một phút ngỡ ngàng:

– À à… bên trái.

– Theo nguyên tắc đồng hành thì mắt này hỏng sẽ kéo theo mắt kia.

– Sao ạ?

Xe đột ngột dừng, Khoản xoay hẳn người lại, hai mắt khíp nhỏ để hẹp bớt khoảng lòng trắng trắng dã. Bây giờ thì không cần nhìn trộm nữa. Khoản nhìn thật gần. Trong âu sầu, người đàn bà vẫn còn đẹp mà hình như nàng còn gợi cảm hơn khi nàng kiêu căng. Vẫn khuôn ngực nở nang ấy nhưng giờ phập phồng những lo âu. Tấm thân ấy, vẫn là nó, nhưng giờ đây bé nhỏ đến tội nghiệp vì thiếu sự chở che, ấm áp.

– Khổ! Tàn tật thế thì hầu ông ấy cũng đủ mệt rồi. Làm gì có ai săn sóc lại.

Một hơi thở dài như dấu chấm than ngắt đoạn câu nói. Khe khẽ quay người lại, lướt đôi mắt âu yếm qua gương mặt Oanh, Khoản dịu dàng và bất ngờ:

– Oanh đi làm lại đầu đi! Trông Oanh bơ thờ quá!

Oanh nhìn ra cửa xe. Hiệu làm đầu ở ngay bên phải nơi xe vừa đậu. Quả là đã mấy tháng nay nàng không hề để ý gì đến tóc tai, áo quần. Như bị sai khiến, nàng bật cửa, bước ra ngoài. Khoản hất hàm rất tự nhiên:

– Yên tâm, anh chờ!

Chẳng có ai tiên tri được tất cả các điều sẽ xảy ra. Nhưng giống như trong thơ thất ngôn bát cú, câu khai đề đã có, ắt phải có câu thực, câu luận, câu kết. Oanh đã đi làm đầu rồi trở về ô tô hôm ấy, nàng cúi gập mặt ngượng ngập khi Khoản đưa ngón tay chùi một hạt nước mưa đọng ở má nàng và lập bập nàng đánh trống lảng: Phụ nữ bọn em rắc rối nhất cái đầu tóc! Cái hàng rào đầu tiên đã được vượt qua, con chim tình ái sẽ chẳng ngần ngại gì nữa mà không dang cánh bay lượn thoải mái trong khu vườn yêu đương.

Bạn đọc hẳn sẽ la ó ngay lên rằng sao lại có thể có sự gán ghép thô bạo như thế? Sao lại để cô giáo Oanh hạ mình vô lý như thế khi rơi vào vòng tay gã lái xe tên Khoản, vốn là người trước đây nàng thấy ghê ghê, kinh sợ?

Sự thật hoàn toàn không như bạn đọc nọ nghĩ. Ai cũng biết tình yêu là tình cảm lớn lao. Sự vĩnh hằng của con người nhờ tình yêu mà được truyền di từ thế hệ này qua thế hệ khác. Ở tình yêu của con người có mặt bản chất sinh học tự nhiên, trong đó tồn tại một lực lượng nguyên thủy có sức mạnh mãnh liệt khi nó theo đuổi để giao hòa và thống đoạt đối tượng, được gọi là tình dục. Ái tình ở cấp độ nhân tính đặc thù là một thực thể xuyên thấm cả lòng ái dục của con người, vốn đóng vai trò không nhỏ trong đời sống lứa đôi. Với Oanh và cũng chẳng phải chỉ riêng với Oanh, mặt này trên thực tế giữ vai trò chi phối tình yêu của nàng.

Thế mà tất cả giờ đây đã đảo lộn hoàn toàn. Xưa kia Đức đẹp đẽ, giỏi giang, khỏe mạnh là vậy, còn bây giờ Đức chỉ là một gã đàn ông tàn tật, xấu xí, một thứ đồ vô dụng, một kẻ trắng tay, một kẻ thiểu năng. Anh không đem lại hãnh diện cho nàng. Anh không có cả khả năng đem lại sự thỏa mãn thể chất cho nàng. Nếu hiểu biết được định nghĩa là sự biết giữ lại cái cần thiết cho sự phát triển thì con người cũng được định nghĩa là kẻ luôn luôn biết tránh hại, tìm lợi. Con người có nhu cầu theo đuổi sự sung sướng cho bản thân. Tình yêu do vậy có tính uyển chuyển phi thường, và đó là cơ sở để chúng ta có thể đi tới mệnh đề này: Con người là một sinh vật luôn luôn được tái tạo, con người luôn làm lại bản thân mình.

Huống hồ ở Oanh tố chất cực đoạn chiếm giữ phần quan trọng trong cá tính nàng. Nàng đã vì mình mà tô vẽ chồng thì nay nàng cũng sẽ là kẻ phóng đại các thói xấu của chồng nàng.

Oanh dứt khoát rời bỏ chồng! Nhưng tại sao nàng lại bắt tình với Khoản, gã lái xe được coi như là một kẻ ở đẳng cấp thấp hơn nàng? Cái trớ trêu của cuộc đời đã cho ta một ngoại lệ hợp lý, Oanh không còn ai để giãi bày tâm sự. Nàng đã ở trong một hoàn cảnh cô độc thui thủi đến tận cùng. Bởi vì từ lúc khởi thủy nàng đã giữ một khoảng cách kênh kiệu với sinh hoạt đời thường. Nay, Khoản là kẻ duy nhất nàng có thể bộc lộ tâm sự mà không ngượng ngùng. Và Khoản, không xấu xí như ta tưởng, so với những người đàn ông khác anh không tồi tệ hơn. Y là chiến sĩ lái xe đường Trường Sơn trong chiến tranh, y được thưởng ba huân chương vì hành vi dũng cảm. Mặt y rộp lửa đạn. Y là thương binh, là cựu chiến binh. Y cũng như bao người đàn ông khác, hay nghĩ đến đàn bà và thấy đàn bà đẹp thì thèm muốn. Đàn ông xưa nay có bao giờ thôi là kẻ trục lợi đàn bà, y luôn luôn tìm cơ hội để chiếm đoạt tình yêu và thể xác họ? Thèm khát thầm cô vợ thủ trưởng đẹp một cách gợi cảm, điều ấy cũng là bình thường với Khoản và với mọi kẻ mang danh đàn ông. Còn bây giờ, trong chiếc xe chạy rong ruổi trong mưa thu dầm dề, Khoản lắng nghe người thiếu phụ kể lể nỗi khổ của mình về người chồng đổi tính đổi nết từ ngày bị tai nạn, chốc chốc lại gật đầu chậc chậc lưỡi ra cái điều cảm thông.

Xe dừng cách nhà Oanh hai mươi mét. Khoản rời tay lái, quay sang người thiếu phụ đang đưa khăn lau mắt, thở một hơi dài:

– Thật không ngờ ông ấy đổ đốn thế!

Rồi rất tự nhiên quài cánh tay sang thiếu phụ, kéo chị về phía mình. Dự đoán không bị ăn tát và sấn sổ là cách thức ưu thắng trong việc thăm dò lòng người đàn bà đang cô đơn đã tỏ ra chính xác. Bừng lên một cảm giác nhục thể do động chạm, Oanh run lên bần bật.

– Anh yêu em, Oanh. Xưa kia, đã có lúc anh nghĩ, được ân ái với em một đêm mai chết anh cũng sẵn sàng. Oanh ơi, anh yêu em!

Câu nói thô bỉ lúc này của Khoản được đón nhận như một lời tỏ tình mạnh mẽ của đàn ông. Oanh chỉ chờ có vậy là chồm lên, vòng tay lên cổ Khoản và ngả vào lòng y.

Mùa thu trầm lắng ấy là mùa tái sinh của Oanh. Nàng vượt được qua cơn sầu tủi, bừng nở và sáng tươi như một đóa hoa cúc đầu mùa. Ngực nàng căng nhức lên như ngực thiếu nữ mới lấy chồng. Mặt nàng tráng một lớp men hồng. Hai con mắt nàng long lanh niềm xúc động. Nàng ở giữa đời thực và giấc mơ, lúc nào cũng lâng lâng như đợi chờ, như mê mải ngất ngư. Nhưng nàng vẫn không tham gia những buổi phiếm bàn của các bạn đồng nghiệp, cũng không một lời nhắc nhở tới Đức. Dường như trước đây chưa hề có một người tên Đức là chồng nàng được nàng tôn thờ, si mê. Có ai hỏi thăm tình hình chữa trị của chồng thì nàng đáp quấy quá: À, cũng đỡ đỡ rồi. Bận lắm nên mình phải thuê một bà cụ giúp việc săn sóc anh ấy. Thôi, mình phải đi dạy đây. Đến trường, dạy xong là nàng vội vã ra về. Chiếc xe của Khoản đã đứng nấp sẵn ở một nơi nào đó đón nàng. Tùm hum trong cái áo mưa, kín bưng như một cái bóng vô danh, đi trong màn mưa thu, tới chiếc xe, kéo cánh cửa đã mở sẵn, chui vào xe, nàng mới ngước dậy: Anh đợi em có lâu không? Ta đi đâu bây giờ? Khoản không nói, tay phải với sang sập lại cánh cửa rồi dường như cả thân mình to lớn đổ nghiêng với cánh tay trái như cái gọng thép khuýp chặt khuôn ngực căng đầy của người đàn bà đang rạo rực niềm ham muốn. Cái hôn bị ngắt đoạn giữa chừng. Oanh giục: Đi đi, anh. Lần sau đón em ở trước cửa tòa án nhé! Ở đây có đứa nó theo dõi, nó biết rồi đấy!

Tôi là bạn thân từ nhỏ của Đức. Một hôm đến thăm Đức, đang dở câu chuyện thời sự quốc tế, Đức bỗng bảo tôi: Có một việc riêng muốn nhờ cậu, có được không? Nói xong, đà đận mãi mới nghiến răng, ứa nước mắt tiếp:

– Từ ngày bị tai nạn đến nay, hơn ba năm rồi, tôi chưa hề một lần động chạm đến thân thể Oanh. Vừa rồi nghe dư luận phong thanh rằng cô ấy đi Hà Nội nạo thai. Tôi hiểu cô ấy đến chân tơ kẽ tóc. Tôi không trách cô ấy. Nhưng nhờ cậu nói với cô ấy rằng với ai thì cũng được nhưng với thằng Khoản lái xe của tôi thì là làm nhục tôi. Thằng Khoản, nó vốn là thằng học trò của tôi! Đúng, nó xưa là học trò của tôi! Tôi là thầy dạy nó!

30/4/1999