Chương V, Ngày gió rời sông

Buổi chiều ấy, Thủ đô Vientiane vẫn khoác lên mình vẻ yên bình quen thuộc, nhưng tôi nhận ra ngay từ những bước đầu tiên rằng có điều gì đó đã khác.

Gió trên dòng Mekong không còn mơn man như mọi ngày. Nó thổi mạnh hơn, dài hơn, như thể đang đổi hướng. Mặt nước sông không còn phẳng lặng mà gợn lên những làn sóng nhỏ, va nhẹ vào bờ rồi tan đi rất nhanh, để lại một cảm giác không trọn vẹn.

Tôi đi ngang qua sân chùa. Dưới gốc cây, hoa chăm pa rơi nhiều hơn thường lệ. Những cánh hoa trắng ngà nằm rải rác trên nền đá cũ, im lặng đến nao lòng. Chẳng ai quét vội, cũng chẳng ai nhặt lên. Chúng nằm đó như những lời chia tay chưa kịp nói thành tiếng.

Không gian của buổi chiều ấy vẫn yên. Nó yên đến mức người ta có thể lầm tưởng rằng chẳng có gì sắp thay đổi. Nhưng đối với một người đàn ông đã đi qua đủ những lần đến và đi, tôi hiểu rất rõ cảm giác này. Nó không phải là linh cảm mơ hồ, cũng không phải nỗi bất an vô cớ. Đó là trực giác rất đàn ông, một thứ cảm giác không cần lý do, nhưng lại đúng đến lạnh người.

Tôi đứng lại thật lâu bên bờ sông. Gió thổi qua vai áo, mang theo hơi nước mát lạnh. Trong khoảnh khắc ấy, tôi chợt nghĩ:

– Có những ngày, chỉ cần hít một hơi thật sâu, ta cũng biết đó là ngày cuối. Không phải ngày cuối của một mối quan hệ, mà là ngày cuối của một nhịp sống, một sự hiện diện, một điều đã trở nên quen thuộc đến mức tưởng như sẽ còn mãi.

Để rồi, tôi lại viết những dòng suy nghĩ đó vào cuốn sổ nhỏ. Như thể, nếu tôi không viết, tôi không thể biết được điều đó sẽ đến với tôi. Lòng tôi không hoảng hốt. Cũng không vội vàng níu giữ. Chỉ là một sự chùng xuống rất sâu, như khi người ta đặt một vật quý xuống bàn và biết rằng sẽ không còn cơ hội cầm lại nó theo cách cũ.

Tôi hiểu, duyên đến chậm thì duyên cũng sẽ rất lặng. Nó không rời đi bằng tiếng động lớn, mà bằng sự đổi thay rất khẽ của gió, của nước và của nhịp tim mình.

Tôi nghĩ đến cô bằng cảm giác. Một cảm giác ấm từng tồn tại rất thật, nay bắt đầu lùi xa dần như ánh nắng cuối ngày trượt khỏi mặt sông. Tôi không buồn theo cách yếu mềm. Nỗi buồn của tôi lúc ấy mang dáng dấp của sự chấp nhận, điềm tĩnh, nặng và sâu.

Có lẽ, người đàn ông trưởng thành không sợ chia ly. Chúng tôi chỉ sợ những cuộc chia ly đẹp đến mức khiến mình phải im lặng rất lâu sau đó. Và buổi chiều ấy, giữa gió đổi hướng trên sông Mekong và những cánh hoa chăm pa rơi lặng lẽ, tôi biết: một điều gì đó rất dịu dàng đang chuẩn bị rời khỏi cuộc đời mình.

Tôi biết ngày ấy rồi sẽ đến, dù không ai trong chúng tôi từng nói ra. Nhưng ở Vientiane, mọi điều đều đến rất chậm, nhưng không có nghĩa là nó không đến. Như gió trên sông Mekong ấy không bao giờ vội, nhưng đến lúc, vẫn rời đi.

Buổi sáng hôm đó, thành phố vẫn yên ắng như mọi ngày. Nắng không gắt, gió cũng không mạnh. Dòng sông trôi lặng lẽ, mang theo những mảng phản chiếu bạc nhạt của bầu trời. Thế nhưng, chỉ có lòng tôi là không còn đứng yên như trước nữa. Tôi thức dậy sớm, nhưng lần này không phải vì tiếng chuông chùa nữa. Mà vì một cảm giác rất rõ: hôm nay có điều gì đó sẽ khép lại.

Trong khoảnh khắc này, chúng tôi gặp nhau ở bờ sông, nơi ít người qua lại. Cô đứng đó, váy sinh cùng với chiếc khăn pha biang quấn quanh màu tím nhạt, mái tóc buộc gọn sau gáy. Gió thổi từ sông lên, làm tà váy khẽ lay, nhẹ đến mức tưởng như chỉ cần chạm mắt cũng đủ làm nó rung. Trong tay cô là một cành chăm pa nhỏ, vẫn là loài hoa quen thuộc ấy, nhưng hôm nay, hương của nó khiến lòng tôi se lại. Cô nói trước, bằng giọng bình thản đến lạ:

– Em phải rời Vientiane vài ngày tới. Có thể… lâu hơn.

Trời không đổi màu, gió không mạnh hơn. Gương mặt cô cũng không mang theo bất kỳ dấu hiệu nào của chia ly. Chính sự bình thản ấy khiến câu nói của cô vang lên rõ ràng đến kỳ lạ. Cô nói tiếp mà chậm rãi, không vội giải thích, không tìm một lý do đủ lớn để khiến tôi phải đồng cảm hay níu kéo. Chỉ là những điều cần làm từ gia đình đến trách nhiệm. Một con đường đã được chọn từ trước. Mỗi chữ cô nói đều rơi xuống rất nhẹ, nhưng tôi nghe thấy hết.

Tôi không hỏi lý do. Không phải vì tôi hững hờ, cho rằng chuyện hiển nhiên mà không quan tâm, mà vì tôi hiểu: có những điều không cần phải truy đến tận cùng. Tôi chỉ gật đầu, rất khẽ. Đó là một cái gật của người đàn ông đã học cách chấp nhận rằng không phải điều gì mình trân trọng cũng có thể giữ lại bằng lời nói.

Tôi không hỏi khi nào sẽ gặp lại, không nói những câu mà tôi biết nếu nói ra, cô sẽ phải khó xử. Tôi nhìn cô bằng ánh mắt rất bình tĩnh như cách một người đàn ông trưởng thành nhìn một người phụ nữ mà mình trân trọng không bằng nỗi sợ mất, mà bằng sự hiểu rằng cô không thuộc về mình để có thể giữ. Trong lòng tôi đau thắt. Đau rất rõ. Nhưng đó không phải là cơn đau khiến người ta nổi loạn hay trách cứ. Đó là nỗi đau của sự chấp nhận. Một thứ đau chỉ đến khi tình cảm đã đủ sâu để không còn đòi hỏi. Tôi hiểu, yêu không phải là tìm cách giữ người ở lại bên mình. Yêu là đủ tĩnh để nhìn người mình thương bước đi đúng con đường của họ, ngay cả khi con đường ấy rẽ sang một hướng khác với mình. Tôi chỉ nói một câu bằng giọng thấp và chậm:

– Tôi hiểu.

Cô nhìn tôi, ánh mắt dịu đi nhiều. Không phải vì lòng nhẹ nhõm, mà vì được tôn trọng. Tôi biết, trong chính khoảnh khắc ấy, cô không cần nói thêm bất kỳ lời hứa nào nữa. Và tôi cũng vậy.

Chúng tôi đứng cạnh nhau, cùng nhìn dòng sông trôi. Không ai phải nói thêm câu nào. Nhưng trong khoảng lặng ấy, tôi nghe rất rõ từng nhịp tim mình. Một nhịp tim chậm, đều, nhưng sâu. Chỉ có lòng tôi khẽ dịch chuyển một cách chậm rãi, như học cách buông tay mà không đánh mất chính mình. Tôi nhận ra, sự chia tay này không ồn ào, cũng không nước mắt. Mà nó tĩnh lặng như cách tình cảm của chúng tôi đã lớn lên.

Sân chùa hôm ấy vắng hơn thường ngày. Không phải vì ít người qua lại, mà vì không gian tự khép mình lại trong một thứ yên rất sâu. Gió thổi qua tán cây bồ đề, lá khẽ chạm nhau, âm thanh mỏng đến mức phải đứng thật yên mới nghe được. Tiếng chuông từ đâu đó vang lên, nhưng dường như xa hơn mọi ngày. Như thể, nó không còn gọi, mà chỉ nhắc.

Chúng tôi hãy còn đứng cạnh nhau, đủ gần để cảm nhận, đủ xa để không chạm. Không một ai trong số chúng tôi bước lên trước, cũng không ai lùi lại. Khoảng cách giữa hai người giống như một đường chỉ mảnh, không nhìn thấy, nhưng nếu vượt qua sẽ làm vỡ thứ đang hiện hữu.

Tôi nghe rõ hơi thở của cô, một hơi thở nhẹ mà đều. Dường như, có điều gì đó rất bình yên. Và tôi biết, cô cũng đang cảm nhận rất rõ sự hiện diện của tôi mà không phải bằng xúc giác, mà bằng một thứ cảm giác sâu hơn, chỉ xuất hiện khi hai người thật sự lắng xuống. Chúng tôi không nói gì. Nhưng trong khoảng lặng ấy, có rất nhiều điều đang được nói bằng im lặng.

Tôi chợt nghĩ đến hai chữ “vô thường” mà mình đã nghe rất nhiều lần nơi chùa chiền, nhưng chưa bao giờ hiểu trọn vẹn như lúc này. Mọi thứ đến rồi đi, không vì đúng hay sai, không vì đủ hay thiếu. Chỉ là đến lúc phải đi. Và điều khó nhất không phải là chấp nhận sự rời xa, mà là học cách buông bỏ mà không làm tổn thương điều mình từng trân quý.

Tôi hiểu ra: buông không phải là mất. Buông là đặt mọi thứ về đúng vị trí của nó, để cái đẹp được nguyên vẹn trong ký ức, không bị kéo dài đến méo mó bởi sự níu giữ ích kỷ. Tình cảm giữa chúng tôi vào khoảnh khắc ấy chạm đến đáy sâu nhất của nó. Không phải khi ở gần nhau hơn, mà khi cả hai cùng đủ tỉnh để không tiến thêm bước nào. Tôi không cần chạm vào cô để biết mình đang yêu. Và có lẽ, cô cũng không cần một lời xác nhận nào để hiểu điều ấy.

Cái duyên ấy, tôi nhận ra, không phải để níu. Duyên là để biết rằng mình đã từng chạm tới một điều rất đẹp và đủ can đảm để không làm xước nó bằng sự tham lam của cảm xúc. Tiếng chuông tan dần trong gió. Chúng tôi vẫn đứng đó, như hai người đã đi cùng nhau một đoạn rất xa, và giờ đây, chỉ lặng lẽ ghi nhớ hình bóng của nhau trong cùng một khoảng tĩnh.

Cô quay sang nhìn tôi, ánh mắt yên nhưng có một vệt buồn rất mỏng. Cô nói:

– Em nghĩ… gặp anh là một điều đẹp.

Tôi mỉm cười. Một nụ cười không gắng gượng, cũng không che giấu. Tôi đáp:

– Với tôi cũng vậy. Tôi được gặp em là một điều rất đẹp.

Gió từ sông thổi mạnh hơn một chút. Tôi thấy cành chăm pa trong tay cô khẽ run. Như thể, tôi nhận ra rằng những bông hoa ấy cũng sắp phải chia lìa một người đàn ông từng trải này và khó còn có cơ hội gặp lại. Không suy nghĩ nhiều, tôi đưa tay ra, đặt lên bàn tay cô. Một bàn tay chỉ đủ để giữ cành hoa khỏi rơi. Lần đầu tiên, chúng tôi chạm vào nhau lâu hơn một nhịp thở. Bàn tay cô ấm. Một cái ấm rất thật, không mơ hồ như những cảm xúc tôi từng đi qua trong đời.

Tôi đã nghĩ rằng mình sẽ không làm gì cả. Rằng tôi sẽ giữ trọn sự điềm tĩnh của một người đàn ông trưởng thành đến giây phút cuối cùng. Nhưng có những khoảnh khắc, nếu không cho phép trái tim bước lên trước lý trí dù chỉ một lần, ta sẽ mang theo một sự tiếc nuối rất dài về sau. Tôi nhìn cô, và trong khoảnh khắc ấy, tôi hiểu rằng có những điều, nếu không làm bây giờ, sẽ không còn cơ hội để làm nữa. Không phải vì vội vàng, mà vì sự tôn trọng dành cho cảm xúc đang ở trước mặt mình.

Gió lùa qua sân chùa, mang theo mùi hương chăm pa nhè nhẹ. Cô vẫn đứng đó, rất gần. Gần đến mức tôi có thể thấy hàng mi cô khẽ rung theo nhịp thở. Tôi không chạm vào cô, không vội vàng, cũng không do dự. Chỉ là trong khoảnh khắc ấy, tôi biết rất rõ: đây là lần duy nhất tôi cho phép mình không lùi lại.

Tôi cúi xuống rất chậm nhưng không vội, cũng không chiếm hữu. Chỉ là một khoảng cách được thu ngắn lại bằng sự chắc chắn của một người đàn ông biết mình đang làm gì. Chậm đến mức nếu cô muốn tránh, tôi sẽ dừng ngay lập tức. Tôi không nói gì. Tôi chỉ hỏi cô bằng ánh mắt, một câu hỏi lặng thinh nhưng đủ rõ ràng. Cô không tránh, cũng không tiến lên. Cô chỉ đứng yên, bình thản, như cách cô vẫn luôn hiện diện trong đời tôi: không níu giữ, không chạy trốn. Và thế là, tôi hôn cô. Khi môi tôi chạm nhẹ lên môi cô, đó không phải là nụ hôn của đam mê. Mà là nụ hôn của sự thừa nhận.

Một nụ hôn rất khẽ mà ngắn. Không vồ vập, không cuốn lấy, cũng không mang theo bất kỳ khao khát chiếm hữu nào. Nó chỉ đủ để tôi cảm nhận hơi ấm rất thật của đôi môi cô, và đủ để cả hai chúng tôi cùng biết: khoảnh khắc này là thật. Nhưng dù sao, nụ hôn ấy đủ sâu để tôi cảm nhận được sự run nhẹ nơi hơi thở cô. Đủ lâu để tôi biết rằng mình sẽ nhớ khoảnh khắc này rất lâu về sau. Tôi không ôm cô chặt hơn, không giữ cô lại. Tôi chỉ đặt trán mình khẽ chạm trán cô, như cách người ta đặt tay lên ngực để nghe rõ một nhịp tim.

Cô không hề né, mà cũng không tiến thêm. Cô chỉ khẽ nhắm mắt trong giây lát, rồi mở ra, nhìn tôi bằng ánh mắt rất tĩnh. Một ánh mắt không hứa hẹn, không ràng buộc, nhưng đầy tin cậy. Tôi biết, nụ hôn ấy không làm mọi thứ phức tạp hơn. Nó chỉ làm mọi thứ trở nên thật hơn. Khi môi tôi rời đi, tôi đứng thẳng dậy ngay. Như thể, nếu ở lại thêm một nhịp thở nữa, lý trí sẽ không còn đủ sức giữ mọi thứ ở đúng vị trí của nó.

Cô nhìn tôi bằng ánh mắt không xao động, chỉ sâu hơn một chút. Không có lời trách, cũng không có lời hứa. Chỉ là một sự thấu hiểu rất yên giữa hai người đã đủ trưởng thành để biết: có những điều đẹp nhất không cần kéo dài. Nụ hôn ấy không phải là lời hẹn ước, không phải là sự ràng buộc. Nó chỉ là một sự xác nhận im lặng rất đàn ông mà cũng rất thật:

– Chúng ta đã từng có nhau theo cách đẹp nhất.

Và rồi, chúng tôi tách ra rất tự nhiên. Như thể, đó là điều nên xảy ra, đúng lúc và cũng đúng chỗ. Không ai nói lời hẹn ước. Cũng không ai hỏi về tương lai của nhau. Nhưng giữa hai chúng tôi đều có một sự hiểu ngầm rất rõ: điều vừa diễn ra sẽ không tan đi như một kỷ niệm mờ.

Tôi lùi lại nửa bước, không phải để xa cô hơn, mà để cả hai có đủ không gian đứng vững trong khoảnh khắc vừa đi qua. Gió vẫn thổi nhẹ qua sân chùa, cuốn theo vài cánh hoa chăm pa rơi xuống giữa hai chúng tôi rất khẽ. Như thể, mọi thứ đều đang cố giữ cho phút giây này được nguyên vẹn.

Tôi nhìn cô, không tìm thêm điều gì ở ánh mắt ấy. Bởi tôi biết, những gì cần nói đã nằm trọn trong nụ hôn vừa rồi. Tôi cất tiếng, giọng thấp và bình thản, không run, cũng không cố tỏ ra mạnh mẽ hơn mức cần thiết:

– Cảm ơn em … vì đã đến đúng lúc.

Chỉ một câu nói ấy thôi. Tôi không nói thêm, cũng không bớt lại. Tôi không hỏi cô sẽ đi đâu. Không nói mình sẽ ở lại bao lâu. Không vẽ ra một con đường giao nhau trong tương lai. Bởi có những điều, nếu cố nói ra, sẽ làm mất đi vẻ đẹp vốn rất mong manh của nó.

Cô khẽ gật đầu. Nụ cười của cô nhẹ như cách cô đã bước vào đời tôi mà không gây tiếng động, nhưng để lại dư âm rất lâu. Bởi tôi hiểu, mình đã yêu mà không làm tổn thương ai. Đã chạm mà không phá vỡ sự an yên của người khác. Và với một người đàn ông trưởng thành, đôi khi đó đã là một cách yêu trọn vẹn nhất rồi.

Cô quay người bước đi trước. Tôi đứng lại mà dõi theo. Gió từ sông thổi qua, mang theo hương chăm pa nhạt dần trong không khí. Tôi không gọi cô lại. Không phải vì tôi không muốn, mà vì tôi tôn trọng con đường mà cô đang đi, cũng như tôi tôn trọng chính mình. Tôi đủ tỉnh để biết rằng: giữ lại lúc này sẽ chỉ làm đau thêm cho cả hai.

Khi bóng cô khuất dần ở cuối con đường ven sông, tôi mới quay mặt lại với dòng sông Mekong kia. Nước vẫn hiền hòa trôi. Gió vẫn thổi. Chỉ có tôi là biết rằng, từ hôm nay, có một điều gì đó đã rời đi. Nó rời đi nhẹ thôi, nhưng cũng để lại một khoảng trống rất sâu.

Ngày gió rời sông, tôi hiểu rằng có những mối duyên không ở lại để đồng hành lâu dài. Nhưng chính vì thế, chúng dạy người đàn ông trưởng thành biết trân trọng từng khoảnh khắc khi nó còn ở trong tay mình. Và nụ hôn đầu tiên ấy, không phải là lời bắt đầu, cũng không phải là dấu chấm hết, mà là một dấu lặng đẹp, đủ để tôi mang theo suốt quãng đời về sau.