Sáng hôm sau, khi những tia nắng đầu tiên chưa kịp làm khô lớp sương muối mỏng tang đọng trên lá bần, Vĩnh đã có mặt ở ruộng ông Sáu. Anh mang theo chiếc máy tính bảng và một bộ cảm biến cắm sâu xuống tầng đất mặt. Dữ liệu trả về ứng dụng trên điện thoại hiện lên những biểu đồ nhấp nhô, xanh đỏ đan xen – một ngôn ngữ của tương lai đang cố gắng giải mã nỗi đau của quá khứ.

Nhưng trong chiếc ba lô vứt tạm dưới gốc dừa, dưới những thiết bị đo đạc tối tân, là một bí mật mà Vĩnh chưa dám để ai ở Cù lao Minh này chạm tới. Đó là tập hồ sơ thực tập và làm việc tại Tập đoàn nông nghiệp quốc tế mà anh đã cố tình giấu kín. Ở trang cuối cùng, dòng chữ “Kỷ luật – Đình chỉ dự án” in đậm bằng mực đỏ như một vết chàm trong sự nghiệp. Ba năm trước, sự kiêu ngạo của một kỹ sư trẻ đã khiến hàng trăm hecta lúa ở miền Trung bị cháy rễ do bón phân sai quy trình. Bản án đó vẫn theo anh về tận đây, nặng nề hơn cả túi hạt giống anh đang mang.

“Lúa này bao lâu thì nảy mầm hả chú?” – Tiếng thằng Tí, cháu nội ông Sáu, cắt ngang dòng suy nghĩ của Vĩnh.

Vĩnh mỉm cười, cố giấu đi sự mệt mỏi trong đôi mắt thiếu ngủ: “Bảy ngày con ạ. Nếu nó chịu được cơn khát đầu đời này, nó sẽ mạnh mẽ hơn bất cứ loại lúa nào con từng thấy.”

Vĩnh đang loay hoay điều chỉnh hệ thống tưới nhỏ giọt tiết kiệm nước – một thử nghiệm mà anh hy vọng sẽ giúp bà con giảm bớt sự phụ thuộc vào nước sông nhiễm mặn – thì An đi tới. Cô mang theo cặp lồng cơm và một chai nước mưa dự trữ cuối cùng của trường.

“Anh ăn chút gì đi. Ông Sáu nói anh thức trắng đêm ngoài này.” – An ngồi xuống bờ đê, tà áo bà ba khẽ chạm vào mặt đất khô khốc.

Vĩnh nhận lấy cơm, cảm nhận hơi ấm từ đôi bàn tay cô. Giữa cái nóng oi ả, sự hiện diện của An như một bóng râm mát rượi. Họ ngồi bên nhau, mắt cùng nhìn về phía những luống đất vừa mới gieo.

“An này,” – Vĩnh ngập ngừng, tay mân mê chiếc máy đo độ mặn – “Nếu kết quả không như ý, nếu anh lại sai một lần nữa…”

An cắt lời anh, giọng cô nhẹ nhàng nhưng kiên định: “Ở đây không có sai hay đúng tuyệt đối, Vĩnh ạ. Chỉ có làm hoặc bỏ cuộc. Anh biết không, những đứa trẻ ở trường em mỗi ngày đều hỏi khi nào cánh đồng xanh lại để cha mẹ chúng không phải đi làm ăn xa nữa. Đó là lý do em ở lại. Và em tin, đó cũng là lý do anh trở về.”

Đúng lúc đó, một chiếc xe máy cũ kỹ lao nhanh trên con đường đê, bụi tung mù mịt. Đó là gã Bảy Đực – một tay lái buôn đất nổi tiếng trong vùng. Gã dừng xe, nhếch mép nhìn Vĩnh và bộ máy móc rườm rà.

“Cố quá chi cho mệt hả thầy kỹ sư? Nước mặn vầy thì có trồng bằng vàng cũng không mọc nổi. Thôi, bảo ông Sáu bán quách mảnh ruộng này cho công ty nuôi tôm công nghiệp đi, có tiền tỉ trong tay rồi lên phố mà sống cho sướng.”

Vĩnh đứng dậy, ánh mắt anh lạnh lùng nhìn thẳng vào Bảy Đực: “Đất này để trồng lúa, không phải để bán mình cho muối. Anh đi chỗ khác mà làm ăn.”

Gã Bảy cười khẩy, nẹt pô xe nổ giòn: “Để coi gan thầy to tới đâu. Đừng để tới lúc lúa chết cháy rồi lại vác ba lô chạy trốn như mấy gã chuyên gia dỏm trên ti vi nhé!”

Tiếng xe máy khuất dần, nhưng những lời nói độc địa ấy lại làm vết thương cũ trong lòng Vĩnh nhói đau. Anh nhìn vào chiếc ba lô. Bản án của sự kiêu ngạo năm xưa dường như đang hiện hình, thách thức anh một lần nữa. Anh tự hỏi, liệu mình đang cứu mảnh đất này, hay đang dùng nó để tẩy rửa đi tội lỗi của chính mình?

An bước lại gần, đặt bàn tay lên vai anh. Cô không biết về bản án dưới đáy ba lô, nhưng cô hiểu những dao động trong trái tim người đàn ông này.

“Mặn hay ngọt là do dòng sông, nhưng xanh hay héo là do tay người gieo. Anh đừng nghe lời họ.”

Đêm đó, mây đen kéo về từ phía biển. Một cơn giông trái mùa nhưng không mang theo một giọt nước nào, chỉ có những cơn gió lốc khô héo thổi bay lớp đất mặt. Vĩnh cầm đèn pin ra ruộng, anh quỳ xuống, dùng bàn tay trần bới một hạt giống lên. Hạt lúa nhỏ bé đã bắt đầu nứt vỏ, một mầm xanh li ti, yếu ớt nhưng kiên cường đang cắm sâu rễ vào lòng đất mặn.

Vĩnh thở phào, nước mắt anh rơi xuống, thấm vào hạt lúa. Có lẽ, đây là lần đầu tiên sau ba năm, anh cảm thấy mình được đất bao dung.