Sau chuỗi ngày dài mưa dầm, hôm đó là một hôm nắng tốt. Một con người buồn chán thì hay gọi là nắng đẹp, còn những kẻ ngoài trời như người giữ vườn thì gọi nó là nắng tốt. Không dễ dàng gì để có thể phơi quần áo, hong khô hạt giống, hay chỉ để được sưởi ấm trong giai đoạn này của tiết trời nhiệt đới. Nắng tốt dường như cũng là một cái công tắc cho những kẻ đã nguội lạnh với thế gian tranh đua, có nắng cũng tốt lắm.

– “Phơi đồ hả? Mấy nay tui định mua máy sấy luôn rồi, ai dè nay có nắng” – Tiếng nói vọng xuống từ ngôi nhà cao tầng kế bên khu vườn. 

Ngôi nhà có màu tường không thể tệ hơn, nhưng khi chụp ảnh cây trên nền nó, thì mọi thứ trở nên rực rỡ đến lạ kỳ. Không biết cây làm cho màu tường nổi bật hay chính màu tường làm cho cây cối thêm rạng rỡ, nhưng cũng có thể tụi nó sinh ra là dành cho nhau. Không thể tách một thực thể xinh đẹp làm hai rồi xem bên nào đẹp hơn được.

– “Trên đó đứng nhìn thấy hoa đằng này trổ không” – Người giữ vườn hồi đáp một câu hỏi bằng một câu hỏi chẳng mấy liên quan gì.

– “À có, hoa trắng trắng đó hả? Nhìn giống loa kèn vậy, cây gì thế?”

– “Hỏi hoa hay hỏi cây, thôi xuống đây đi hỏi, mỏi cổ quá” – Hai kẻ đang gọi nhau như hai con người ở vùng núi Tây Bắc, như tìm kiếm điều gì đó trong sự chênh lệch độ cao và trầm mặc của khu vườn.

Người trên cao đi xuống theo lời mời gọi của kẻ dưới thấp, hớn hở như một đứa trẻ đã lâu ngày không được thưởng thức viên kẹo ngọt của sự tò mò tinh khôi. Hai con người bỏ qua màn chào hỏi xã giao vô vị, thứ có lẽ là làm hao phí công lao động nhất trong cái xã hội văn minh này. Họ ngước nhìn những bông hoa trên cao, trông họ thật giống tổ tiên của loài người khi lần đầu tiên nhìn thấy đĩa bay và đê mê đặt tên nó là Tự Do.

– “Rốt cuộc nó là hoa gì?”

– “ Hoa gấc”

– “À hóa ra, nào giờ ăn xôi gấc mà giờ mới biết, cái này là cây gấc hả? – Người trên cao chỉ vào cái thân cây to xù xì trước mặt”

– “ Không, đó là cây Dâu”

– “Ủa? Là sao? Ba hồi Dâu ba hồi Gấc” – Vừa hỏi vừa nhìn người được coi là chủ vườn với ánh mắt của đứa trẻ tưởng được socola hóa ra là một viên kẹo kỳ lạ do dự.

– “Cây Dâu nhưng mà dây Gấc leo lên, gốc Gấc bên này, lại đây chỉ cho” – Phủi đám Lá Lốt tản ra xung quanh, người dưới thấp như đang khoe với người trên cao một kho báu quý giá. Gốc Gấc lộ ra dưới đám lá lốt, to bằng gốc tre Mạnh Tông sau nhà.

– “To dữ vậy trời, sau mấy tháng trước có qua xin lá lốt mà không thấy ta? Gieo hồi nào vậy? Mà chỗ này làm gì có nắng mà nó lớn ghê vậy?” – Vừa hỏi vừa gãi cằm bằng ngón tay trỏ, nhưng đang suy tư điều gì đó nghịch lý với lẽ thường.

– “Mặt trời nó không đi một hướng cố định, có lúc chỗ này có ít nắng, rồi từ từ nó bò lên cao, lan ra mọi hướng rồi từ đó cùng nhau nuôi dưỡng lẫn nhau như một thực thể thống nhất vậy.”

– “Nghe có vẻ giống trong cuốn gì đó liên quan Đạo Vật Lý gì thì phải? Mà vẫn chưa hiểu vụ mặt trời, không phải là chỉ Đông Tây thôi sao?

– “Do góc nghiêng của Trái Đất, nên dù trời không dịch chuyển nhưng góc chiếu khác nhau”

– “Đó học dốt lắm, không hiểu hết đâu, nhưng có điều nói mới để ý, nắng chiếu vào phòng ngủ trên lầu có lúc chỉa thẳng vô mặt như đồng hồ báo thức sáng luôn, có lúc thì không.”

– “Đúng vậy, giải thích và quan sát như vậy có vẻ dễ hiểu và trực quan hơn trong sách”

– “Hóa ra tui cũng không ngu mà chỉ dốt thôi” – Người trên cao cười to tưởng chừng được giải tỏa khỏi mặc cảm nào đó hồi còn đi học vẫn lãng vãng như bóng ma trong tâm trí.

– “Nhưng mà cho nó leo vậy ảnh hưởng gì cây Dâu không? Nó che nắng hết rồi còn gì?” – Gật gù nhìn loanh quanh một chốc lại ngước nhìn lên hỏi tiếp.

– “Đây thấy mấy cái lá này và đám lá trên kia cùng một nhánh dây Gấc không?” – Người dưới thấp vừa nói vừa lấy một nhánh cây điệp chỉ lên trên cao.

– “À thấy rồi, mà sao? Hình như lá trên đó còn non, dưới này nó to mà sắp héo vậy, bệnh gì hả?”

– “ Hai nhóm lá này cùng một nhánh dây Gấc, mọc cách nhau hơn 10 ngày, tuổi thọ lá chỉ có nhiêu đó, nên phủ kín cây Dâu thì đúng nhưng sẽ luôn có không gian của những lá rụng trả nắng lại. Ngoài ra cây Dâu này cao và già rồi, nó chả sao cả.”

– “Hiểu rồi, sống chung mà không làm hại gì nhau, làm vườn coi vậy mà nhiều tri thức hay quá!”

– “Đó không phải tri thức, áp dụng nó một trường hợp khác có thể gây hại cho cả hai. Chỉ là câu chuyện cụ thể này thôi”

– “Nghe như chuyện cổ tích về cây Dâu trổ hoa Gấc”

Ngày hôm đó, kẻ trên cao và người dưới thấp đã nhìn ra một giai điệu hấp dẫn nào đó của tự nhiên. Ai là Dâu, kẻ nào là Gấc không hề nhận ra rõ ràng, cũng có thể đó là sự dịch chuyển biến đổi liên tục. Đó chẳng phải là bản hòa ca đẹp đẻ Cây Dâu trổ hoa Gấc sao!?