Thô lố hai con mắt ốc nhồi, bà Oanh trưởng phòng In của Nhà xuất bản chò chõ vào tôi cái nhìn vừa chảnh chọe vừa bức bối: – Thế nào, cậu còn cà rầm cà rì đến bao giờ nữa? – Thưa chị… – Không thưa gửi gì cả. Tôi hẹn cho cậu hai…

Đó là những năm giữa của cuộc kháng chiến chống Pháp chín năm. Cả nước sau Chiến dịch Biên giới năm 1950 thắng lợi, rầm rộ chuyển sang giai đoạn tổng phản công giành thắng lợi hoàn toàn. Xã tôi ở bên này con sông Thi, đối ngạn là cả một vùng tề, bên kia,…

Chỉ có hai mẹ con xuống bến. Và chiếc Hải Âu sau khi nhả ra hai người khách cuối cùng của chuyến chạy cuối năm đã vội vã sập cửa, quay đầu, gầm máy, lao đi như trốn chạy. Ngọn gió đông hàn về chiều càng tê buốt đã xua đuổi nó, như vừa xua…

Oanh lấy chồng năm nàng mười bảy tuổi và yêu chồng bằng một mối tình si. Nàng không những yêu chồng mà còn si mê và sùng kính chồng. Cả đến bây giờ, khi đã vào tuổi bốn mươi, con trai đầu lòng đã vào đại học, tấm yêu của nàng với chồng vẫn vậy,…

– Gái lùn! Gái lùn, dậy! Dậy, sắp sáng rồi! Gọi, lay. Đập tay, giật chân. Không khéo phải cấu véo, đấm đạp, dựng nó dậy nó mới dậy cho cũng nên. Phần đêm đang khép cánh. Mặt đất đã âm ấm khí dương. Ừ thì con gái hai mươi tuổi là tuổi ăn tuổi…

Lại có thư của Phúng, bạn tôi từ Buôn Ma Thuột đất Tây Nguyên gửi ra. Lại vẫn là những dòng chữ gần đây bỗng líu ríu nét nọ lẫn nét kia, viết trên mảnh giấy rìa lờm xờm vết xé từ vở học trò. Cầm thư mà hình dung ông bạn mình vừa từ…

Chị xấp xỉ bốn mươi. Chắc chắn rằng hai mươi năm trước, chị đã là một thiếu nữ đẹp, đẹp lộng lẫy, cao sang. Vì bây giờ sắp sửa bước sang bên kia dốc cuộc đời, chị vẫn còn hết sức duyên dáng, mặn mà. Cái đẹp còn lưu dấu, không bao giờ nhàm cũ…

Tiếng sét nổ thình lình thoạt đầu nghe xa lắc, như ở đâu đó phía bên kia xứ sở. Tuy vậy sau đó, nhìn thấy đường nét ngoằn ngoèo như rễ cỏ của tia lửa điện hiện hình trên nền mây đen thẳm nơi chân trời, mọi người liền nhận ra, cuộc biến động thời…

Trở về sau một tuần lễ đi công tác, tôi lại đã nhận ra những nét khác lạ ở cái hẻm núi sơ tán của mấy gia đình chúng tôi. Chiến tranh phá hoại hiện đại Mỹ dùng tới cả máy bay siêu thanh để oanh tạc thì còn vùng quê nào trên đất nước…

Cô tôi thường gọi là Sẹc. Ấy là gọi theo tên chồng, một cái tên đọc theo thổ âm Vân Nam, nghe cục mịch, xấu xí. Còn con người cô tôi thì thực sự óng ả lắm. Khi tôi tìm, nhận được cô ở chốn tha phương thì cô đã góa chồng, đang ở tuổi…