Bảy ngày trôi qua kể từ khi hạt giống đầu tiên chạm đất, Cù lao Minh vẫn chưa đón một giọt mưa nào. Nắng tháng Ba như đổ lửa xuống lòng sông, vắt kiệt chút hơi ẩm cuối cùng còn sót lại trong những thớ đất nứt nẻ. Nhưng kỳ diệu thay, trên khoảnh ruộng của ông Sáu, những vệt xanh li ti bắt đầu hiện ra, đều tăm tắp như những nét vẽ mảnh dẻ trên nền một bức tranh màu xám tro.

Vĩnh quỳ xuống giữa ruộng, hơi nóng hầm cập từ mặt đất bốc lên khiến mắt anh nhòe đi. Anh dùng ngón tay vuốt nhẹ một lá mầm vừa nhú. Nó mỏng manh, run rẩy trước những cơn gió lốc khô héo, nhưng màu xanh ấy lại mang một sức mạnh phi thường. Đó là màu xanh của sự sống đang thách thức vị mặn của cái chết.

“Nó lên rồi… Nó lên thiệt rồi chú Tư ơi!” – Tiếng thằng Tí reo hò vang động cả một góc đê.

Sự kiện lúa nảy mầm trên đất mặn 5.2‰ nhanh chóng lan ra khắp cù lao. Người dân kéo đến mỗi lúc một đông. Họ đứng trên bờ, những đôi mắt trũng sâu vì lo âu giờ đây ánh lên một tia hy vọng kỳ lạ. Có người xuống tận ruộng, chạm tay vào lá mầm để tin rằng đây không phải là một giấc mơ hay một trò lừa bịp của gã kỹ sư thành phố.

Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang. Vĩnh nhìn vào màn hình điện thoại, tim anh bỗng thắt lại. Cảm biến độ mặn dưới tầng rễ vừa nhảy số: 6.8‰.

Nước mặn đang thẩm thấu ngược từ lòng đất lên nhanh hơn dự kiến. Những mầm xanh vừa nhú bắt đầu có dấu hiệu rũ đầu, rìa lá chuyển sang màu vàng sẫm – triệu chứng của việc “cháy muối”.

“Vĩnh, có chuyện gì vậy?” – An bước đến, thấy gương mặt tái mét của anh, cô liền lo lắng hỏi.

“Nước mặn xâm nhập sâu quá. Hệ thống tưới nhỏ giọt của anh không đủ để đẩy mặn ra khỏi vùng rễ nữa. Nếu trong 24 giờ tới không có nước ngọt để thau chua rửa mặn, toàn bộ mầm xanh này sẽ chết đứng.” – Giọng Vĩnh run lên, không phải vì sợ hãi, mà vì cảm giác bất lực trước thiên nhiên.

An nhìn xuống những mầm lúa đang run rẩy trước gió. Cô hiểu, đây không chỉ là lúa, đây là danh dự của Vĩnh, là hy vọng của ông Sáu và là tương lai của ngôi trường nhỏ.

“Để em đi vận động bà con!” – An quyết định nhanh chóng. “Chúng ta còn những lu chứa nước mưa dự trữ từ mùa trước. Mỗi nhà một ít, góp gió thành bão.”

Vĩnh lắc đầu, mắt đỏ hoe: “Không được đâu An, nước đó để bà con dùng để ăn uống, để sống qua mùa hạn. Anh không thể lấy nước cứu lúa khi con người còn đang khát.”

Cuộc tranh luận giữa họ bị cắt ngang bởi tiếng la ó từ phía đầu đê. Bảy Đực lại xuất hiện, lần này hắn dẫn theo một nhóm người lạ mặt, tay cầm những tờ giấy thông báo.

“Thấy chưa? Tôi nói rồi, lúa mọc lên được nhưng sao sống nổi! Nhìn nó héo kìa!” – Bảy Đực lớn tiếng, tay chỉ vào những mầm lúa đang rũ xuống. “Ông Sáu ơi, ký vào đây đi. Công ty họ cam kết sẽ hỗ trợ tiền di dời ngay lập tức. Đừng để tới lúc trắng tay, lúa chết người cũng héo.”

Một vài người dân bắt đầu dao động. Tiếng bàn tán xôn xao nổi lên. Sự hoài nghi như một liều thuốc độc, lan nhanh hơn cả nước mặn.

Vĩnh đứng giữa ruộng, bùn mặn bám đầy ống quần. Anh cảm thấy chiếc ba lô sau lưng – nơi chứa đựng “bản án” năm xưa – bỗng nặng nề nghìn cân. Hình ảnh những cánh đồng cháy rễ ở miền Trung năm ấy hiện về, chồng lấp lên màu xanh run rẩy trước mắt.

Đúng lúc đó, ông Sáu bước ra. Lão nông gầy gò, da đen sạm vì nắng gió, cầm cây cuốc đứng chắn trước mặt Bảy Đực.

“Bán là bán thế nào? Thằng Vĩnh nó về đây không phải để lừa chúng tôi. Nó đổ mồ hôi trên đất này còn nhiều hơn các anh đổ xăng xe đi lừa gạt. Lúa này có chết, tôi cũng để nó chết trên đất của tôi!”

Sự kiên định của ông già làm đám đông im bặt. An tận dụng thời cơ, cô đứng lên bờ đê, giọng nói trong trẻo nhưng đầy uy lực vang lên:

“Thưa bà con! Chúng ta đã sống ở cù lao này qua bao đời, cực khổ mấy cũng chịu được. Giờ chỉ còn một chút hy vọng cuối cùng này, lẽ nào chúng ta lại bỏ cuộc? Các con em ở trường đang nhìn vào chúng ta. Em xin bà con, ai còn dư chút nước ngọt nào, hãy chia sẻ cho cánh đồng này. Một gáo nước của bà con lúc này, quý hơn cả triệu bạc của người ta!”

Một khoảng lặng bao trùm. Gió vẫn thổi, cát vẫn bay. Rồi chú Tư lái ghe lặng lẽ quay người đi về phía nhà mình. Một lát sau, chú trở lại với hai xô nước mưa đầy ắp, đôi vai già trĩu xuống vì sức nặng.

“Cho thằng Vĩnh cứu lúa! Tao nhịn tắm vài bữa cũng chẳng sao!” – Chú Tư nói, giọng khàn đặc.

Và rồi, như một hiệu ứng dây chuyền, người thứ hai, người thứ ba… Những chiếc xô, can nhựa, thậm chí là những chiếc gáo dừa chứa nước ngọt quý giá bắt đầu được chuyển đến ruộng ông Sáu.

Vĩnh nhìn dòng nước ngọt mỏng manh đổ vào hệ thống tưới, hòa vào đất mặn. Những mầm xanh như cảm nhận được sự cứu rỗi, bắt đầu vươn mình đứng thẳng dậy dưới ánh hoàng hôn màu máu.

Đêm đó, Vĩnh và An cùng ngồi trực bên bờ ruộng. Ánh đèn pin của họ quét qua những mầm xanh đang rung rinh trong gió đêm.

“Cảm ơn em, An.” – Vĩnh nói khẽ.

An nhìn những mầm xanh, rồi nhìn sang Vĩnh, cô khẽ chạm vào tay anh. “Đừng cảm ơn em. Hãy cảm ơn đất. Đất đã giữ chân anh ở lại, và đất cũng đang dạy chúng ta cách để không bao giờ bỏ cuộc.”