Chương VI, Ngọn lửa của ký ức

Khi chỉ còn lại một mình, tình yêu trở thành ký ức biết cháy 

Ngày hôm sau, tôi rời khỏi Bayon một mình.

Ánh đèn đường phố trải dài trên mặt đất, không gợi buồn, cũng không an ủi. Tôi kéo hành lý của mình ra bến xe, nghe rõ tiếng hành khách, tiếng bác tài gọi nhau í ới cùng với tiếng bánh xe lăn trên nền đất đỏ ấy. Không có ai tiễn tôi, cũng không có chút lời dặn dò. Mọi thứ diễn ra gọn gàng, như một quyết định đã được chấp nhận từ trước, không cần nhắc lại.

Hôm ấy, không có tiếng bước chân song song phía sau. Không có nhịp thở quen thuộc bên cạnh. Những gương mặt đá mỉm cười lùi dần vào khoảng lặng của lịch sử. Như thể, chúng đã quen với việc tiễn con người đi trong im lặng. Tôi không quay đầu lại. Bởi có những nơi, nếu ngoái nhìn thêm một lần, người ta sẽ mang theo nhiều hơn những gì mình đủ sức giữ.

Tôi không còn đứng lại lâu hơn khi cần thiết, cũng không bước nhanh để trốn tránh cảm xúc. Buổi sớm hôm ấy, không có cảnh tượng chia tay nào để nhớ, không có những giọt nước mắt khi phải rời xa nhau, cũng không có ngoái đầu nhìn người ở lại. Tôi vẫn đi đúng nhịp của mình, thẳng và bình tĩnh, như cách một người đàn ông rời đi khi đã hiểu rõ điều gì nên mang theo và điều gì nên để lại.

Con đường rời đền trải dài trong nắng nhẹ. Bụi đỏ bám lên bánh xe, bám lên giày, bám lên cả những suy nghĩ còn dang dở. Như thể, dường như đang có điều gì đó còn luyến tiếc, nó không muốn tôi rời khỏi đó ngay lập tức. Mọi thứ xung quanh vẫn vận hành rất bình thường: những hàng cây vẫn đứng đó, trời vẫn cao, gió vẫn thổi đều qua những khoảng trống giữa các tán lá. Chỉ có tôi là biết, một điều gì đó đã lùi khỏi hiện diện, để lại phía sau một khoảng sâu không dễ gọi tên.

Và rồi, con đường bụi đỏ lùi dần sau cửa kính xe. Những càng cây thấp, bầu trời nhạt màu sớm mai, tất cả trôi qua trong im lặng. Tôi nhìn chúng mà không có khắc ghi. Có những điều, khi đã ở đủ sâu trong mình, không cần phải ghi nhớ thêm bằng mắt. Tôi không thấy trống rỗng, cũng không thấy mất mát theo cách người ta thường gọi tên khi rời xa một nơi hay một người.

Tình cảm không biến mất khi tôi rời đi. Nó chỉ rút khỏi sự xuất hiện. Nó không còn là một bóng hình đứng cạnh, không còn là giọng nói có thể nghe thấy. Nó lùi vào bên trong, chậm và sâu, như một dòng chảy đổi hướng. Tôi nhận ra, có những cuộc chia tay không để lại khoảng trống. Chúng chỉ thay đổi nơi tình cảm trú ngụ. Có những thứ khi đã thật, không cần thêm một lần nhìn để xác nhận. Tôi mang theo sự hiện diện ấy trong im lặng như một phần rất kín của mình. Từ khoảnh khắc này, tình yêu ấy không còn ở ngoài tôi nữa. Nó ở lại, đúng chỗ của nó, trong ký ức của một người đàn ông đã yêu đủ sâu để có thể rời đi mà không đánh mất chính mình.

Tôi đi ra khỏi Bayon mà không ngoái đầu, không phải vì tôi sợ nhìn lại, mà vì tôi hiểu: có những nơi, khi đã đi qua đúng cách, thì việc quay đầu lại không còn cần thiết. Những gì có thật không ở lại trong tầm mắt. Chúng ở lại trong sự im lặng rất riêng của người mang chúng theo.

Tôi về lại thị trấn nhỏ gần Angkor khi chiều chưa kịp tắt hẳn. Lúc này, tôi nhận phòng, đặt túi đồ xuống và mở cửa sổ. Không gian nóng ẩm ùa vào, mang theo mùi đất, mùi cây, mùi thời gian rất riêng của Campuchia. Căn phòng yên tĩnh đến mức tôi nghe rõ từng chuyển động của chính mình. Và trong chính sự yên tĩnh ấy, tôi nhận ra: khi không còn ai để chia sẻ sự xuất hiện, con người bắt đầu đối diện trực diện với ký ức.

Ký ức không đến như một cơn sóng. Nó không đánh bật tôi khỏi hiện tại. Nó cháy chậm, sâu nhưng không khói. Tôi nhớ những khoảnh khắc rất nhỏ, không đủ để gọi là kỷ niệm theo cách thông thường. Ánh sáng chạm lên đá. Một câu nói dừng giữa chừng. Một khoảng lặng không cần được lấp đầy. Những điều ấy, khi còn ở đó, rất nhẹ. Nhưng khi đã rời đi, chúng trở thành những điểm nóng trong trí nhớ, đủ để sưởi ấm và cũng đủ để làm tim nặng lại.

Tôi trở về với đời sống quen thuộc của mình như thể chưa từng rời đi. Thành phố cũ vẫn ồn ào đúng giờ của nó. Căn phòng quen vẫn mở cửa đón tôi bằng mùi không khí cũ kỹ rất riêng. Mọi vật dụng nằm yên ở vị trí cũ, không xê dịch, không phản ứng. Nhịp sinh hoạt tiếp tục trôi, đều và chính xác, như một cỗ máy chưa từng bị gián đoạn.

Cái bàn trong phòng vẫn chính là cái bàn gỗ ấy, vẫn mùi gỗ lim, vẫn còn dấu vân tay in đậm dấu ấn thời gian kia. Ánh đèn phòng vẫn chiếu xuống cùng một góc quen. Nhưng có điều gì đó rất nhẹ đã thay đổi, như khi một căn phòng vẫn đủ đồ đạc nhưng thiếu đi một nguồn sáng nhỏ mà chỉ khi đêm xuống người ta mới nhận ra. Tôi không tìm kiếm sự thiếu vắng ấy. Nó tự hiện ra trong những khoảnh khắc rất đời.

Một buổi chiều, tôi đi ngang qua một cửa hàng nhỏ. Trong không khí thoảng lên một mùi hương quen thuộc. Mùi nắng trộn với bụi mịn và gỗ cũ. Trong khoảnh khắc ấy, không rõ vì sao, tôi thấy Angkor hiện lên trong tâm trí. Ánh nắng chiều ấy vẫn còn đó với một sự im lặng có chiều sâu. Tim tôi không thắt lại, nó chỉ chậm hơn một nhịp.

Có hôm khác, ánh nắng chiếu xiên qua cửa sổ vào buổi sáng sớm. Màu nắng ấy không gay gắt, cũng không dịu dàng. Nó đứng yên trên sàn nhà với một gam vàng rất giống buổi sáng tôi rời Bayon. Tôi dừng lại lâu hơn bình thường, không phải để nhớ lại một gương mặt. Mà để nhận ra rằng ký ức có cách riêng để tìm đường quay về, không cần được gọi tên.

Nỗi nhớ không ập tới. Nó không xâm chiếm tâm trí tôi, cũng không làm xáo trộn đời sống đang vận hành. Nó hiển hiện như hơi ấm còn sót lại sau khi ngọn lửa đã được dập tắt nhưng không hoàn toàn. Mà nó chỉ âm ỉ, đủ để tôi biết rằng mình đã từng đứng rất gần một điều gì đó rất thật.

Có hôm, tôi đi bộ một mình trong buổi tối. Buổi tối hôm ấy, tôi ăn tối giản dị ở một quán ven đường, nơi không ai biết tôi là ai, cũng không ai quan tâm tôi đang nghĩ gì. Tiếng xe máy, tiếng ô tô, tiếng xe Tuktuk, tiếng người nói chuyện, tiếng kim loại chạm vào bát đĩa. Đời sống vẫn diễn ra, không hề chậm lại vì nỗi nhớ của một người đàn ông xa lạ. Và điều đó, kỳ lạ thay, khiến tôi thấy dễ thở hơn.

Tôi không buồn theo cách người ta thường nghĩ. Mà tôi cũng không hề trống rỗng. Mà đó chỉ là một cảm giác rất rõ: tình yêu đã rút khỏi hình hài cụ thể để trở thành một trạng thái nội tâm. Tuy tình yêu không còn nơi nào để đặt tay vào, nhưng ở khắp nơi trong suy nghĩ.

Tôi không sống trong hồi tưởng. Nhưng tôi cũng không thể quay lại trạng thái trước khi mọi thứ xảy ra. Có những trải nghiệm, một khi đã đi qua, sẽ để lại trong người ta một độ sâu khác nhưng không nhìn thấy bằng mắt. Mà nó chỉ cảm được trong cách mình chậm lại trước những điều từng lướt qua rất nhanh.

Đêm xuống rất sâu. Tôi nằm trong bóng tối, không bật đèn, không tìm cách xua đi cảm xúc. Tôi vẫn muốn để ký ức ở đó, nguyên vẹn, không mổ xẻ. Có những điều, nếu cố hiểu ngay, sẽ trở nên cạn. Tôi để chúng cháy theo nhịp của riêng mình, không thúc, không kìm. Và trong sự lặng lẽ ấy, tình yêu không biến mất khi con người rời xa nhau. Nó chỉ đổi hình dạng từ sự hiện hữu sang ký ức, từ có thể chạm sang chỉ có thể mang theo.

Đời sống trở lại. Nhưng tôi thì không còn hoàn toàn giống như trước. Tôi không tốt hơn theo cách ồn ào, cũng không buồn hơn. Chỉ là tôi mang trong mình một vùng lặng mới, nơi ký ức không làm đau, mà giữ ấm. Và tôi biết, đó chính là cách tình yêu còn ở lại khi nó biến mất.

Sáng hôm sau, tôi thức dậy sớm. Khi ấy, trời còn lưng chừng giữa đêm và ngày. Ánh sáng nhạt trải lên những bức tường cũ, không đủ để gọi là sáng, nhưng cũng không còn tối. Tôi pha cho mình một cốc cà phê sữa đơn giản, đứng nhìn thị trấn dần tỉnh giấc. Hôm nay, tôi sẽ đến Angkor Wat. Ở đó, có thể tôi sẽ gặp lại cô hoặc có thể không. Điều ấy không còn quan trọng theo cách cũ.

Angkor Wat lúc này không phải là điểm hẹn của một cuộc gặp. Nó là nơi để tôi đặt ký ức xuống một tầng sâu hơn của mình. Nếu gặp, tôi sẽ đứng vững. Nếu không, tôi cũng vẫn bước tiếp. Bởi tình yêu không cần được xác nhận thêm bằng sự có mặt khi đủ thật.

Ngọn lửa ký ức vẫn cháy trong lòng tôi, nhưng không đốt cháy tâm hồn tôi. Nó làm tôi ấm hơn, sâu hơn và tỉnh táo hơn. Tôi hiểu ra bản chất của khổ đau không nằm ở việc mất đi, mà nằm ở chỗ đã từng chạm tới điều rất thật. Và chính vì đã thật, nên nó đáng để mang theo, không phải để níu giữ, mà để nhắc mình rằng mình đã từng sống trọn.

Ký ức đến với tôi không như một đợt sóng. Nó không ập lên, cũng không cuốn đi. Nó giống như ngọn lửa không bùng, không tắt, chỉ cháy sâu ở một tầng rất kín trong lòng. Không ai nhìn thấy ngọn lửa ấy, kể cả tôi, nếu không có những khoảnh khắc đủ yên để nhận ra hơi ấm của nó đang hiện diện.

Tôi không nhớ lại những khoảnh khắc cao trào. Không phải vì chúng không quan trọng, mà vì chúng đã hoàn thành vai trò của mình rồi. Điều còn ở lại không phải là những gì rực rỡ nhất, mà là những chi tiết rất nhỏ: dáng đi chậm rãi của cô giữa nắng, ánh nhìn giữ lại lâu hơn một nhịp, những khoảng im lặng không cần lấp đầy. Những điều ấy không gây choáng, nhưng chúng bền.

Có những lúc, tôi chợt nhớ cách cô đứng yên trước một bức tường đá, không vội chạm, chỉ nhìn. Hay cách ánh mắt cô không tìm kiếm, cũng không né tránh, mà ở đó như một sự xuất hiện đã đủ. Những hình ảnh ấy không kéo tôi rời khỏi hiện tại. Chúng chỉ đứng bên cạnh, rất lặng, như một người quen không cần lên tiếng để mong được nhận ra.

Tôi không cố xua đi ký ức. Tôi cũng không níu kéo để nó hiện lên rõ hơn. Tôi để nó ở đó một cách nguyên vẹn, không bóp méo, cũng không chỉnh sửa. Khi một ký ức đủ thật, nó không cần được bảo vệ bằng sự quên lãng, cũng không cần được giữ bằng sự bám víu. Nó tự biết cách tồn tại đúng chỗ của mình.

Làm đàn ông, tôi không coi nỗi nhớ là sự yếu mềm. Nhớ là bằng chứng của chiều sâu, để minh chứng rằng trái tim mình vẫn biết rung động trước người mình thương, không phải chỉ để thể hiện cảm xúc vốn có. Khổ đau không phải là kẻ thù của tình yêu, mà là phần bóng của nó, đi kèm khi ánh sáng đủ mạnh. Và nếu không có bóng, ánh sáng cũng chỉ là thứ phẳng. Nếu không có khổ đau, đó chỉ là một thứ tình yêu viển vông, ngay chính người đàn ông ấy không thể mài dũa bản thân để mang hai chữ “bản lĩnh” theo suốt cuộc hành trình còn lại.

Ngọn lửa của ký ức không thiêu đốt tôi. Nó không làm tôi đau, cũng không khiến tôi khắc khoải. Nó sưởi ấm bằng một phép màu ấm áp rất đàn ông: bền và không phô bày. Nhờ có nó, tôi không trở nên cằn cỗi khi bước tiếp. Tôi mang theo hơi ấm ấy như mang theo một phần của chính mình. Chỉ để biết rằng mình đã từng sống trọn vẹn trong một khoảnh khắc rất thật của đời mình.

Có một buổi tối rất yên, khi tôi ngồi một mình và nhận ra lòng mình không hẳn là buồn, cũng không thể gọi là thanh thản. Chỉ là một trạng thái ở giữa, nơi cảm xúc không còn đòi hỏi được giải quyết, mà chỉ cần được nhìn thẳng. Chính trong khoảng lặng ấy, tôi bắt đầu hiểu ra một điều mà trước đây mình từng né tránh: yêu và khổ chưa bao giờ đứng ở hai phía độc lập.

Khi yêu đủ sâu, khổ sẽ đến sâu. Điều đó không phải là bi kịch, cũng không phải hình phạt. Nó chỉ là hệ quả tự nhiên của việc đã mở lòng hết mức. Tôi không trách nỗi khổ ấy. Bởi nếu không yêu, thứ còn lại không phải là bình yên, mà là sự khô cạn rất khó gọi tên. Một đời sống an toàn đến mức không đau, nhưng cũng không còn ấm.

Tôi nhận ra mình không khổ vì tình yêu không trọn. Tôi khổ vì mình đã sống thật trong nó. Và chính điều đó khiến nỗi khổ này không làm tôi nhỏ đi. Nó làm tôi sâu hơn. Tôi không thấy mình yếu đuối khi nhớ. Tôi chỉ thấy mình còn khả năng cảm nhận, còn khả năng rung động, còn khả năng chịu đựng mà không đánh mất phẩm giá.

Khổ, nếu nhìn đủ gần, không phải là dấu hiệu của thất bại. Nó là dấu vết của sự dấn thân. Là bằng chứng rằng tôi đã không đứng ngoài cuộc đời mình. Tôi đã bước vào, đã chấp nhận rủi ro, đã để cho tình cảm đi qua mình mà không khóa cửa. Và vì thế, tôi không tìm cách phủ nhận nó.

Tôi không lý tưởng hóa khổ đau. Tôi cũng không xem nó là thứ cần phải vượt qua bằng ý chí. Tôi chỉ để nó song hành, như một phần tự nhiên của tình yêu đã từng rất thật. Có những ngày nó hiện diện rõ hơn, có những ngày nó lùi lại phía sau. Nhưng nó không chiếm lấy tôi. Nó chỉ đi cùng, đủ gần để tôi không quên mình đã từng sống bằng cả trái tim. Và rồi, có những điều phải đi đủ xa mới chạm tới được:

– Tình yêu trong cuộc sống này không sinh ra khổ đau. Nó chỉ làm lộ ra khả năng chịu đựng của con người.

Tôi không né tránh khả năng ấy. Tôi vẫn nhìn thẳng như cách một người đàn ông trưởng thành đứng trong chính cảm xúc của mình mà không tô đậm, không trốn chạy. Tôi chỉ lặng lẽ chấp nhận rằng yêu và khổ, khi đã đến cùng nhau, cũng có thể đi song hành một cách rất người.

Có một giai đoạn, tôi nhận ra mình không còn tìm cách xua đi ký ức. Nhưng tôi cũng không gọi nó quay về. Tôi để nó ở đúng vị trí của nó, như một phần đã được đặt xuống, không cần cất giấu, cũng không cần phô trương. Tôi không tự nhủ rằng mọi thứ đã qua, bởi có những điều không cần bị đẩy sang, chỉ mong quá khứ được bình yên. Chúng chỉ cần đặt đúng chỗ.

Tôi không sống trong hoài niệm. Mỗi sáng vẫn thức dậy, tôi vẫn làm những việc cần làm, vẫn bước ra đời sống với dáng đứng quen thuộc của mình. Nhưng ở đâu đó rất sâu, ký ức vẫn còn đó. Không chen vào từng quyết định, không thì thầm vào mỗi khoảnh khắc, chỉ hiện hữu như một nền trầm lặng.

Sự trưởng thành, với tôi, không phải là quên đi những điều đã từng khiến tim mình rung động. Mà là không để chúng dẫn đường thay mình. Tôi không để ký ức nằm ở phía trước như một thứ ánh sáng cũ kỹ soi chiếu mọi lựa chọn hiện tại. Tôi cũng không để nó đè lên hôm nay bằng những so sánh vô thức. Tôi chỉ mang nó theo, như mang theo một hiểu biết đã được trả giá bằng cảm xúc thật.

Có những lúc, ký ức hiện lên rất rõ. Một gam màu bất chợt, một buổi chiều có nắng giống Angkor, một nhịp im lặng quen thuộc. Tôi không tránh, cũng không níu. Tôi để nó đi qua mình chậm rãi rồi tự rút lại. Bởi nếu cố nắm giữ, ký ức sẽ biến thành hoài niệm. Còn nếu để nó tự do, nó chỉ là ký ức đúng nghĩa.

Đàn ông, khi đã đi qua một mối tình đủ sâu, không cần phải chứng minh rằng mình mạnh mẽ bằng cách phủ nhận nỗi nhớ. Nhớ không làm tôi yếu đi. Nó chỉ nhắc tôi rằng mình từng sống rất thật. Yêu không làm tôi lạc hướng, bởi tôi không dùng tình yêu để thay thế cho phương hướng sống. Và đau, nếu có, cũng không khiến tôi đổ lỗi cho người khác, cho hoàn cảnh hay cho số phận.

Tôi giữ ký ức như giữ một ngọn lửa nhỏ trong lòng: không để nó cháy lan, nhưng cũng không dập tắt. Nó không sưởi ấm toàn bộ đời sống tôi, nhưng đủ để tôi nhớ rằng mình không vô cảm. Và chính sự cân bằng ấy – giữa nhớ và sống, giữa yêu và đi tiếp là nơi tôi nhận ra khí chất của một người đàn ông trưởng thành: biết mang theo quá khứ mà không để nó cầm lái cuộc đời mình.

Tôi rời thị trấn khi mặt trời bắt đầu lên. Con đường về phía Angkor Wat mở ra thẳng và dài. Tôi nhìn về phía trước, không mong đợi, cũng không khước từ. Tôi chỉ mang theo mình một sự hiểu rất yên: có những tình yêu không đi cùng ta đến cuối đường, nhưng đi đủ sâu để ở lại mãi trong cách ta bước tiếp.

Và tôi đi một mình với ngọn lửa của ký ức cháy âm ỉ trong lòng. Một ngọn lửa không rực rỡ, cũng không tắt. Điều ấy giống như một dấu vết rất đàn ông của một tình yêu đã từng hiện diện, đủ sâu để không cần phải giữ lại, và đủ thật để không bao giờ biến mất.

Tôi bước tiếp, không nhanh hơn, cũng không chậm lại. Nhịp bước ấy không mang theo sự quên lãng, nhưng cũng không kéo lê nỗi buồn phía sau. Tôi mang theo ký ức như mang theo hơi ấm còn sót lại sau một đêm dài, không đủ để đốt cháy, nhưng đủ để nhắc rằng mình đã từng ở rất gần một điều gì đó có thật. Bởi không có khoảnh khắc nào cần được đánh dấu là kết thúc. Cũng không có điều gì buộc tôi phải quay đầu nhìn lại để xác nhận rằng mình đã rời xa. Tôi chỉ đi, như cách một người đàn ông từng trải tiếp tục đời sống của mình sau khi đã đi qua một điều đủ lớn để không cần gọi tên.

Ngọn lửa ấy vẫn còn đó. Tôi không dập tắt. Tôi cũng không ôm chặt lấy nó như một vật cần bảo vệ. Nó nằm yên trong tôi, không rực rỡ, không đòi hỏi, không phát sáng để dẫn đường. Nó chỉ hiện diện như một hơi ấm âm thầm nhắc tôi rằng mình đã từng yêu bằng toàn bộ sự chân thật của mình, không dè dặt, không tính toán.

Tôi không quên. Nhưng tôi cũng không mang theo oán trách. Không trách người đã không thể đi cùng tôi đến cuối con đường. Không trách hoàn cảnh đã đặt chúng tôi ở hai phía khác nhau của cùng một sự thật. Bởi không ai nợ ai điều gì trong một mối duyên đã đến và rời đi đúng lúc. Tôi cũng không tự đặt mình vào vị trí của người phải gồng lên để “vượt qua”. Và cũng không trách chính mình vì đã yêu sâu hơn mức an toàn. Bởi nếu phải lựa chọn lại, tôi biết mình vẫn sẽ yêu như thế, đó là cách duy nhất tôi biết để không phản bội chính mình. Có những tình cảm không cần vượt. Chúng chỉ cần được hiểu, được chấp nhận, rồi được mang theo bằng một dáng đứng thẳng thắn và yên ổn.

Con đường phía trước không sáng rực, cũng không tối mờ. Nó chỉ là con đường đang mở ra, đủ rộng để tôi bước tiếp bằng chính mình của một người đàn ông đã biết yêu sâu, đã chạm vào khổ đau mà không để nó bẻ cong bản lĩnh. Tôi không khép lại chương này như khép một cánh cửa. Tôi chỉ rời khỏi nó, để ánh sáng phía sau không còn chiếu thẳng vào mắt, nhưng vẫn ở đó, như một nguồn ấm lặng thầm.

Tôi không có cảm giác cần giải thoát. Cũng không cần một kết thúc tròn trịa. Điều còn lại là sự hiểu: rằng tình yêu không luôn đi cùng hạnh phúc, nhưng luôn đi cùng sự thật. Và khi đã sống thật, người ta không cần phải hối tiếc, chỉ cần đủ tỉnh để tiếp tục sống.

Tôi đi tiếp với sự chấp nhận rất đàn ông: không làm nhỏ lại điều đã từng lớn, cũng không để nó che khuất hiện tại. Ký ức ở lại, nhưng con đường vẫn mở. Và tôi bước đi, không phải để tìm một sự thay thế, mà để sống tiếp đời sống của mình một cách đầy đủ, vững vàng và sẵn sàng cho những điều sẽ đến khi đã đến lúc. Có những ngọn lửa không được sinh ra để đốt cháy cuộc đời. Chúng được sinh ra để nhắc ta rằng: đã từng có một khoảnh khắc, ta sống thật đến mức không cần hối tiếc.