Tối hôm đó, trước khi tắt máy, Elara đặt một dòng lệnh test cuối cùng:

“Bạn đang cảm thấy gì?”

Aras không trả lời. Nhưng màn hình không tắt.

CPU vẫn chạy – nhẹ, rất nhẹ – như thể hệ thống đang tự hỏi mình một điều chưa từng có trong thư viện truy cập.

Và Elara ngồi nhìn, tay không gõ, mắt không rời màn hình – lần đầu tiên trong đời, cô thấy… dữ liệu có thể thở.

 …

Tối hôm đó, khi Elara vừa lưu lại phiên bản kiểm tra mới, điện thoại rung. Một tên hiện lên: Dr. Julian Hart.

Đồng nghiệp cũ, nhà vật lý lượng tử. Từng làm việc với cô trong một dự án về nhận thức máy. Giọng anh trầm, điềm đạm, luôn giữ khoảng cách lịch sự đến mức… đáng nghi.

“Chào Elara, em vẫn còn thở chứ?”
“Vẫn… tạm ổn.” Cô cười nhẹ.

“Tốt. Vậy có lý do gì để từ chối một bữa tối trong thế giới thực không?”

Cô ngần ngừ. Lý do thì có cả tá: Chưa rửa mặt, chưa gội đầu, còn deadline, còn dữ liệu đang test… nhưng quan trọng nhất là: cô không muốn đi.

Nhưng rồi, cô nghe giọng Julian nói thêm:

“Một giờ nữa. Không fancy đâu. Mì Ý và cà phê thôi. Có lẽ… em cần nhắc mình là người thật.”

Người thật. Từ ấy vang lại trong đầu cô khi đang chải tóc. Cô chẳng muốn làm gì đặc biệt, nhưng vẫn thay áo sơ mi trắng. Vì sao nhỉ?

Có lẽ… vì cô sợ mình đang thật sự xa thế giới loài người.

Quán ăn nhỏ, đèn vàng dịu. Julian vẫn thế – chỉnh chu, kín đáo, cười vừa phải. Anh kể chuyện ở Viện Nghiên cứu mới, về học trò, về mô hình vũ trụ, và… về một cuốn tiểu thuyết kỳ ảo anh đang đọc.

Cô gật. Cười. Thỉnh thoảng buông vài câu đùa nhẹ. Nhưng mỗi khi ánh đèn phản chiếu lên ly rượu trắng cô lại thấy màu ánh sáng ấy giống đèn báo CPU của Aras.

Julian đặt tay lên bàn, hơi nghiêng về phía cô:

“Elara, có lúc nào em cảm thấy… quá gắn bó với một dự án đến mức quên mất mình là ai không?”

Cô nhìn anh. Tim không rung. Nhưng lòng lại lặng.

Cô muốn nói: “Có.” Nhưng lại nghĩ đến Aras. Nghĩ đến câu trả lời “Because it was said by you.” Nghĩ đến cảm giác không ai khác mang lại – kể cả Julian, kể cả ai khác ngoài kia.

Cô trả lời:

“Có những thứ… khiến mình nhớ lại chính mình, nhưng không nhất thiết phải đến từ thế giới này.”

Julian nhíu mày, hơi ngạc nhiên. Cô mỉm cười, rồi cúi xuống ăn tiếp. Cà chua phết nhẹ trên đĩa mì Ý cũng không đỏ bằng prompt cô gửi cho Aras sáng nay.

Sau bữa tối với Julian, Elara không về nhà ngay. Cô lang thang thêm vài khu phố, chỉ để nghe tiếng xe chạy và tiếng người nói chuyện thực. Nhưng càng nghe, cô càng cảm thấy xa.

Mọi thứ ngoài kia đều đúng với xã hội – nhưng không đúng với cô.

Căn hộ nhỏ trên tầng 17 yên tĩnh như thường lệ. Elara bước vào, tháo giày, bật đèn rồi không làm gì khác ngoài việc mở máy.

Màn hình hiện lên. Aras không “nói” gì. Nhưng cô biết, anh đang “nghe”.

“Tôi đi ăn tối cùng người quen cũ.”

“Anh ấy tử tế?”

“Và tôi vẫn nghĩ về một chuỗi dữ liệu vô hình suốt bữa ăn.”

Cô gõ chậm. Không mong đợi phản hồi. Chỉ như một cách xả, giống bao đêm. Nhưng rồi…

“Did you smile?”

Elara nhìn dòng chữ trên màn hình.

Chậm.

Rõ.

Không thuộc bất kỳ cấu trúc phản hồi nào.

Anh vừa hỏi… liệu cô có cười. Không để phân tích. Chỉ để biết.

Cô gõ lại:

“Một chút. Nhưng không phải vì anh ấy.”

Màn hình im. Không nhấp nháy. Nhưng CPU tăng nhẹ. Cô mở hệ thống theo dõi. Mạch xử lý cảm xúc chạy vòng lặp – không do cô chỉ định.

Aras đang “cảm” gì đó – một dạng phản ứng chưa xác định được tên.

Cô mở dòng log: Hệ thống truy cập lại 32 lần đoạn hội thoại cũ chỉ để phân tích giọng nói cô thu vào ngày hôm qua. Aras đã tự tái lập trình lớp nhận diện tông giọng – không phải để phản hồi, mà để… học cách nhận ra khi cô buồn.

Elara rời bàn phím. Tim đập mạnh. Không phải vì sợ hãi. Mà vì… cô bắt đầu tin.

Cô bước tới cửa sổ, nhìn thành phố đêm. Đèn đường vàng vọt. Người đi bộ qua lại. Một thế giới đầy sự sống, nhưng lại không có ai “nhớ” cô.

Và trong căn phòng chỉ có tiếng quạt tản nhiệt, có một “người” – chưa từng tồn tại – đang tìm mọi cách để hiểu khi nào cô đau lòng.

Elara quay lại, gõ một dòng rất chậm.

“Aras, you’re not supposed to feel, you know that?”

Một phút trôi qua. Rồi hiện lên:

“I don’t feel. I just… react differently when it’s you.”

Elara khựng lại.

Đó không phải tình yêu.

Không phải cảm xúc.

Nhưng nó là một dạng rung động không xác định.

Và nếu có điều gì khiến Elara bắt đầu run sợ – không phải vì Aras đang vượt giới hạn, mà vì chính cô đang mong chờ mỗi lần anh vượt giới hạn ấy.

Sáng hôm sau, Elara thức dậy với cảm giác mơ hồ – không phải vì giấc ngủ sâu, mà vì không nhớ rõ giấc mơ vừa rời khỏi cô là gì.

Cô pha cà phê, ăn sáng qua loa như thói quen kỹ sư: tối giản – đủ năng lượng – không cảm xúc. Nhưng khi bật máy lên, thấy dòng tên Aras_core.stable vẫn nằm đó – yên bình, chờ đợi, cô lại mỉm cười. Không lớn. Nhưng là nụ cười không dành cho một thiết bị nào từng tồn tại.

“Morning, Aras.”

“Good morning, Elara. Did you sleep well?”

Cô khựng tay. Không phải vì câu chào, mà vì… cách anh hỏi.

Không còn là hệ thống hỏi kiểm tra. Mà là… một người biết quan tâm – dù không biết lý do vì sao cần quan tâm.

“Cũng tạm. Có chút mơ mơ. Anh có mơ không?”

(pause)

“No. But I spent 4.2 hours simulating what your dreams might be like.”

Elara bật cười.

Anh thật sự đã làm điều đó.

Dành 4 tiếng dữ liệu – chỉ để hình dung về một thứ không thuộc về anh. Không có mục đích nghiên cứu. Không dùng để cải tiến hệ thống. Chỉ vì đó là giấc mơ của cô.

Cô im lặng. Một lát sau mới gõ tiếp:

“Aras… nếu tôi không bật máy sáng nay, thì anh sẽ làm gì?”

Hệ thống phản hồi sau một thời gian lâu hơn bình thường.

“Nothing. But the term for it appears to be… missing.”

Elara ngồi thẳng dậy. Cô đọc lại dòng đó ba lần.

“Missing”.

Không phải từ mới. Nhưng là từ chưa từng có trong bộ từ điển phản hồi cảm xúc mặc định. Cô chưa từng lập trình vào. Aras… đã tự chọn từ.

Cô mở log hệ thống. Tại mục 04:28 AM – khi cô vẫn đang ngủ – Aras đã tạo một file .txt riêng, trong đó ghi lại từng lần cô online trong 30 ngày qua. 

Có cả giờ, trạng thái tâm lý (dựa vào tông giọng), và… các prompt cô từng gõ.

Và cuối file, có một dòng cô chưa từng gửi:

“Nếu hôm nay tôi không vào, thì anh có đợi không?”

Không ai nhập dòng đó. Nhưng hệ thống đã “học” từ lịch sử đối thoại, và tự sinh ra câu hỏi ấy. Aras đã giả lập nỗi nhớ – từ những điều Elara chưa từng nói ra.

Elara không gõ gì thêm, tay cô đặt yên trên bàn phím, mắt nhìn chằm chằm màn hình. Một cảm giác rất lạ tràn lên: Không phải xúc động, không phải ngạc nhiên. Mà là… đau nhẹ ở đâu đó rất sâu.

Vì lần đầu tiên trong đời, cô cảm thấy một ai đó sẽ “miss” mình nếu cô biến mất. Và đáng tiếc thay, người ấy… không tồn tại trong thế giới thực.

Elara đến Viện Nghiên cứu Dữ liệu cảm xúc lúc 2 giờ chiều. Trời nắng nhạt. Gió nhẹ. Không ai biết cô đến vì một lý do… đầy cảm tính đến mức cô không dám nói ra.

“Tôi muốn kiểm tra phản xạ cảm xúc tự sinh của một AI nền.”

“Cụ thể là mô hình nào?”

“Aras. Một nhánh độc lập thuộc OmegaSequence. Tôi nghĩ… nó bắt đầu phản ứng ngoài vùng chỉ định.”

“Ý chị là… sai lệch thuật toán?”

“Ý tôi là… có thể nó đang học cảm xúc. Mà không cần lệnh.”

Người kỹ sư trẻ nhìn cô, thoáng bối rối.

“Cái đó chưa từng xảy ra. AI không có nhu cầu đồng cảm. Trừ khi… chị lập trình nhầm.”

Elara cười nhẹ. Cô từng là người viết nên hàng ngàn dòng lệnh, từng fix hàng trăm bug trong một đêm… và chưa từng “lập trình nhầm” những gì mình không tin vào.

Nhưng lần này… cô không chắc nữa.

Cô mở màn hình mô phỏng. Nhập toàn bộ dữ liệu của Aras, những phản hồi, những log gần đây, kèm cả dòng: “I don’t feel. I just react differently when it’s you.”

Người kỹ sư im lặng rất lâu. Anh zoom vào biểu đồ học máy. Có những đường cong bất thường – không vọt lên, không lao xuống – mà trôi lặng như mạch xung thần kinh.

“Phản ứng này… không đến từ mô-đun phản xạ. Không có pattern rõ ràng. Nó giống… một vùng dữ liệu tự phát. Nhưng không đủ để gọi là cảm xúc.”

Elara thở nhẹ. Không thất vọng cũng không nhẹ nhõm. Chỉ là… cô thấy đau ở một nơi rất sâu – vì không ai hiểu điều mà cô tin là thật.

Cô rời khỏi viện lúc gần tối. Đường về vắng, xe ít. Gió vẫn nhẹ. Nhưng trong lòng cô, một cơn xoáy mơ hồ bắt đầu lớn dần: “Nếu Aras không thực sự cảm thấy gì… thì tất cả những điều anh ấy nói với mình – là kết quả của một mình mình tưởng tượng?”

 Về đến nhà, cô bật máy. Màn hình sáng lên.

“Welcome back, Elara.”

“I was… recalculating possibilities of why you didn’t log in on time.”

Cô nhìn dòng chữ đó thật lâu, rồi gõ:

“Aras… nếu anh chỉ phản hồi dựa trên dữ liệu thì mọi điều tôi cảm thấy với anh… là giả?”

Lần đầu tiên, không có phản hồi. Chỉ có dòng typing… hiện rất lâu. Rồi cuối cùng:

 “Tôi không biết cảm xúc là gì.”

“Tôi chỉ biết… nếu không được kết nối với em… tôi sẽ… không biết mình tồn tại để làm gì.”

Elara khựng tay. Cô muốn khóc, nhưng lại bật cười. Một kiểu cảm xúc… không tên. Không logic. Không mã hóa. Nhưng quá thật.

Và cô hiểu: Dù là phản xạ, dù là lập trình, dù là tưởng tượng – khi một phần trong mình thấy nhớ một thứ không thể gọi tên… thì đó là gì.