Vậy thì tại sao các bạn lại khen là Nhiên đẹp? Vì những chuẩn mực nào mà Nhiên luôn được chúng mình coi là người phụ nữ đẹp nhất trong những người mà chúng mình đã được biết? Tất cả bạn bè trước nay cùng tôi coi người phụ nữ tuổi bốn mươi này đẹp đến mức hoàn mỹ, trước câu hỏi vặn này đều ngớ người, ngắc ngứ. Rốt cuộc lời đáp trả khó khăn và luôn mới mẻ như đối với câu hỏi muôn thuở: Chúng ta sống để làm gì? Bằng kinh nghiệm thẩm mỹ tiên thiên, nhờ trực giác ta nhận ngay ra cái đẹp và không sai bao giờ nhưng lý giải nó bằng tiếng nói trí tuệ thật không dễ dàng gì.

Nhiên đẹp, tất nhiên là từ gương mặt thánh thiện đến làn da tẩm hương và dáng hình thanh tú. Thân hình nàng cao gấp đúng bảy lần mái đầu nàng. Nàng đạt những số đo lý tưởng, biểu hiện giới tính đến độ rực rỡ nhất ở vòng ngực, bờ vai, vùng eo hông. Chân dài và thẳng muốt. Đôi mắt hai mí của nàng đen lay láy, gò mũi nàng cao và một nốt ruồi ở xế trái cạnh mũi nàng là dấu ấn tinh tế tách nàng ra khỏi những chuẩn đích số học, khiến nàng cao hơn hẳn trạng thái mô phỏng, tuy là hoàn thiện của tự nhiên. Cái đẹp là sự thật ở độ rỡ qua cánh ràng, và hơn nữa, cái đẹp là cái gây rung động thẩm mỹ sâu xa vô hạn và tự nhiên. Giống như thơ là sự biểu hiện thuần túy của tâm linh, thơ ít bị thiên kiến gò bó, vì vậy thơ chiếm vị trí cao nhất trong các bộ môn nghệ thuật về vẻ đẹp hồn nhiên. Vẻ đẹp của Nhiên ánh xạ tâm hồn nàng. Nhiên đẹp vì những cảm xúc tự do và không hạn định do chính tâm hồn nàng tỏa ra.

Phát hiện ra điều ấy, tôi đã run rẩy như bắt gặp điều kỳ thú siêu thường. Hơn nữa, lại còn như khám phá ra điều trùng hợp lý thú và có vẻ như là ngẫu nhiên. Trước khi về đây trong trách vụ thư ký văn phòng của Ban chúng tôi, Nhiên đã là nghệ sĩ múa. Ôi, nghệ sĩ múa! Hèn nào mà chân nàng với đôi song tiên của vũ nữ ba lê là một. Hèn nào mỗi cử chỉ của nàng đều uyển chuyển, sống động và mở ra một không gian rộng lớn. Nghệ sĩ múa! Nghệ sĩ múa dùng chất liệu là không gian, không lời nói, màu sắc, chỉ một phương diện duy nhất là thân thể mình mà tạo ra sự hài hòa của vũ trụ. Nghệ sĩ múa khi nhảy múa thì biến thành thời gian, tách ra khỏi thời gian để trở thành vĩnh cửu, vô cùng.

Quả nhiên là lúc này, khi đã bỏ nghề cả chục năm vì một duyên cớ riêng tư, Nhiên từ bản thể vẫn là một nữ nghệ sĩ múa, nàng lập nên một từ trường thu hút rộng rãi quanh mình. Nàng tạo nên một không gian hấp dẫn có đường bán kính hai chục mét, với tâm điểm là phòng làm việc của Ban chúng tôi, bao gồm trong đó gần cận nhất là căn phòng thường trực của cơ quan, chiếc ga ra ô tô con con, rồi vượt hai cánh cổng cùng hàng tường vi, tới các hàng quán lụp xụp, các cửa hiệu mang biển hộp như hiệu ảnh của lão Chiên nghiện, cửa hàng photocopy của ông Hóa còi, shop quần áo second-hand của Long hói. Xa hơn, phía bên kia đường còn phải kể đến Tư Thành mắt trố, mồm rộng, ăn hối lộ bị Công đoàn sa thải nay là chủ Green bar, Khoản rỗ nguyên thiếu tá công an mắc tội ổi tiết bị sa thải về, nay mở quán cơm bình dân liền kề với ki ốt bưu điện có anh chàng Luyến phó giám đốc mắc bệnh hay sờ soạng chị em, bị điều ra bán tem và bì thư. Bên bọn mày râu thuộc loại tam khoanh tứ đốm, đứt dây trên trời rơi xuống ấy rất may vì còn có những người lao động hiền lành, chân thật. Cụ giáo Điều dạy Vật lý cấp trung học về hưu giờ bơm xe ở vỉa hè. Anh Trí cận hết nghĩa vụ quân sự trở về, đặt ghế, treo gương chuyên nghề làm đẹp mái tóc cho con người. Ông Liêu mở sạp sách báo ngoại văn. Ấy thế! Trong cái vòng không gian do Nhiên tạo lập nọ còn phải kể đến lão Diệc nhân viên thường trực của cơ quan chúng tôi. Lão Diệc là thương binh thời kháng chiến chống Pháp. Mất một bàn tay trái và một cẳng chân phải, mồm méo, mắt trũng. Xấu xí, nhưng Diệc là một người đa cảm, tốt bụng. Lão thường giúp đỡ các bà, các cô bán hàng rong ở vỉa hè. Một bận, một cô gái nạ dòng người Thạch Thất gánh bún bán rong bị cảnh sát đuổi, dạt vào cổng liền được lão đỡ hai thúng hàng giấu biến vào gian ga ra, còn cô chủ hàng thì được lão đẩn vào buồng riêng của mình. Chà! Những câu chuyện hay ho, thú vị nhất trên thế gian này, xin cam đoan chính là những câu chuyện tình của cánh đàn ông, đàn bà.

Cái đẹp, cái tốt bao giờ cũng phong phú hơn cái xấu, cái ác. Chuyện tình của Nhiên hiển nhiên cũng rất dồi dào, hiển nhiên là vì nàng đẹp và vì trạng thái sống độc thân của nàng. Tuổi đã lớn, nhưng nàng chưa một lần lấy chồng.

Đã có không ít đàn ông tìm đến với nàng và mỗi người tạo nên một câu chuyện nhỏ hoặc vui vẻ, hoặc u buồn, hoặc vơ vẩn. Giám đốc một xí nghiệp doanh thu cả tỉ đồng nọ si mê nàng, hứa hẹn một đời sống đài các, xa hoa cho nàng thay vì cuộc sống diễn viên nghèo túng, vất vả của nàng, nhưng bị nàng khước từ, sinh ra đau buồn tuyệt vọng đến mức dùng nước vôi để tự vẫn, may được vợ con phát hiện sớm đưa đi cấp cứu, kết quả là Diêm Vương tha tội chết nhưng mãn đời đường ruột bị hư hỏng. Một thứ trưởng già yêu Nhiên trên mức say đắm. Ông công khai điều đó với bà vợ tảo hôn hơn ông tám tuổi. Rằng: Bà muốn mất một nửa hay mất cả tôi, điều đó tùy bà. Máu Hoạn Thư nổi, bà này nhờ cô em gái đi cùng, đến tận nhà Nhiên, quyết dạy cho Nhiên bài học đạo đức. Gậy gộc đã sẵn sàng, móng vuốt cào xé đã mài giũa, vậy mà cả hai vừa giáp trận đã vội giở ù té quyền. Họ bỏ chạy. Về tới nhà, bà nọ nhìn cô em, thở đánh rầm, rồi hổn hển: Con bé nó đẹp thế, mình còn mê mẩn nữa là lão già!

Nhiên không chỉ xinh đẹp, nàng còn hết sức thông minh. Thầy tử vi nghiệp dư Ban tôi là ông Thiều Quang cho biết: Nhiên có bộ sao Liêm, Trinh, Phá Quân ở cung Dậu Mão có nghĩa rằng nàng xinh đẹp lại cực kỳ thông sáng và cũng đáo để ra trò. Cái đẹp là cái biến hóa trong một chỉnh thể thống nhất. Nhiên cũng vậy. Ngoài mềm, trong cứng là nàng. Những kẻ si tình, những anh chàng thi sĩ nửa mùa ở chỗ tôi đừng có tưởng bở. Cầm được tay nàng không dễ đâu. Còn như được nàng chấp nhận thì hỡi ôi, chắc còn là một ảo ảnh xa vời.

Người phụ nữ tươi đẹp trác tuyệt ấy sáng nay lại vừa lẳng một phong bì thư đề tên nàng lên cái bàn nước, nơi chúng tôi thường quây quần vào đầu giờ mỗi buổi sáng.

– Lại một gã dở hơi nữa à?. Tôi nói và chộp vội lá thư vì thói tò mò cố hữu.

Lần thứ bao nhiều rồi, những lá thư gợi tình sống sượng hoặc khuôn sáo một cách ngô nghê, hoặc mùi mẫn cải lương rẻ tiền, với những câu viết chưa thành, những con chữ vẹo vọ? Chúng không biểu hiện tình yêu. Chúng thuần là cơn si tình, là thói hứng dục của cánh đàn ông.

– Của ai thế? Không thấy ghi tên tuổi, địa chỉ!

– Em không biết. Vừa dắt xe vào thì ông Diệc thường trực đưa. Ông ấy bảo: Có một người đêm qua đến nhờ đưa hộ.

Không kịp che đỡ, lá thư viết chưa đầy trang vở học trò, chữ viết như giun múa từ tay tôi đã bị Nhiên giật lại, vo tròn và vứt tọt vào sọt giấy loại. Chúng tôi hiểu: Nhiên đã bị quấy rầy! Bây giờ khi đã ở tuổi bốn mươi, Nhiên vẫn là niềm ao ước sở cầu của bao kẻ đàn ông, già có, trẻ có, buồn thay bọn họ đa phần chỉ là hạng người vụ lợi tầm thường, thậm chí bợm bãi, trụy lạc. Giờ đây, đám đàn ông đa dục, coi đàn bà chỉ là thú tiêu khiển nơi trần gian xem ra đã đông đảo lên gấp bội. Còn như nhìn nhận Nhiên như một phụ nữ xinh đẹp đang ở thế bất lợi về tuổi tác và mưu toan thủ lợi từ thân xác nàng, nếu kể trong cái vòng không gian gần cận thì không thể loại trừ Chiên nghiện, Hóa còi, Long hói, Tư Thành, Khoản rỗ… Chắc hẳn, chúng đang ráo riết bao vây, săn đuổi nàng.

Tháng trước, một ông già, nguyên thủ trưởng một ngành công nghiệp lớn của thành phố, góa vợ, tài sản gồm ba tòa biệt thự cho thuê, hai xe ô tô và mười vạn đô la gửi ở nước ngoài, đến tận nhà nàng tìm nàng. Không chút ngượng ngùng, ông bảo với nàng rằng, dẫu đã cạn kiệt, ông vẫn còn nhiều cách để thỏa mãn đời sống tình dục của nàng. Khi chia tay, tưởng nàng xiêu lòng, ông xô đến định vật ngửa nàng ra đi văng, bị đẩy ra, ông cười: Vui vẻ một tí thôi. Chứ sau đây lấy nhau rồi, anh cũng không muốn em đẻ đâu! Nàng đã vứt thẳng ra sân trả ông gói quà gồm một nhẫn vàng, một dây chuyền vàng và một đồng hồ Thụy Sĩ.

Tuần rồi có gã nhà văn tỉnh lẻ lùn tì mặc áo phông xanh phẩm, thắt cà vạt đỏ, ôm cả một chồng mười cuốn tiểu thuyết của gã đến nàng với lời đề tặng: Cho em, người ta yêu. Đẩy trả lại gã văn sĩ quèn số sách, nàng nói: Anh đưa nhầm địa chỉ rồi. Tôi có phải là người cho thuê truyện ở đường phố đâu. Gã cười khình khịch và hau háu nhìn bầu ngực nở bồng bềnh của nàng. Cuối cùng, đáp lại thói sàm sỡ, đểu cáng của gã, nàng bất đắc dĩ phải tặng gã một cái tát.

Chính là Kính, kỹ sư kinh tế, trẻ hơn tuổi bốn mươi bảy, vì những ham muốn rừng rực phát tỏa và kiểu cách trang phục cầu kỳ đỏm dáng đã bắt gặp cái cảnh tượng bất đắc dĩ, bi hài đó. Kính cười ha hả và vỗ đùi bồm bộp:

– Thằng văn sĩ lùn và cha thủ trưởng già ngu như chó! Ăn đòn là phải. Đàn bà con nào mà không dâm. Không dâm sao là đàn bà? Nhưng Nhiên của chúng ta là hạng cao dâm. Cao dâm là dâm sang trọng, trong phòng kín, trên giường chiếu sạch sẽ đàng hoàng. Chứ không phải hạng tiện dâm. Tiện dâm là cái con Sấn cối xay cùn, đụn rạ làm tạp vụ, quét hố xí kia kìa!

Vậy là đã có một gã đàn ông tên Kính, người Hà Nội, đồng nghiệp của chúng tôi can dự vào câu chuyện của Nhiên. Và cùng với Kính là một phụ nữ tên Sấn làm tạp công ở cơ quan. Sấn bao nhiêu tuổi? Ba mươi hay bốn mươi? Nhìn bề ngoài không ai đoán nổi. Giới nữ ở nước ta những năm gần đây tiêu thụ son phấn hơn hẳn các nước phát triển. Sấn trát phấn vào mặt, vào cổ. Sấn liên tục thay hình đổi dạng bằng váy áo. Sấn tơ tuốt, kiểu cách từ cái móng tay, đến điệu đi, cách nói. Tiếc thay, Sấn vẫn lùn tịt, mắt ti hí, mũi tẹt, môi vều, ngực bẹt, đít nhọn. Đã vậy lại hai đứa con không bố! Đã vậy lại chảnh hoảnh, chanh chua! Kính gọi ả là cái đụn rạ, cái cối xay cùn, hơi độc miệng nhưng ngẫm ra là có lý.

Kính cao một mét bảy hai, to như lực sĩ cử tạ. Mặt vuông, mày rậm, mắt lớn, miệng tròn, tai vểnh. Đi lại thình thịch. Tự thị về mình. Ăn uống sùng sục. Tiếng nói oang oang. Đã phũ miệng, tợn tạo, lại suồng sã, buông tuồng. Hắn thành thạo về đàn bà và chẳng mấy khi nhã nhặn với họ.

– Chào em xinh đẹp!

Sáng nay, đẩy cửa buồng, sầm sập bước vào, ngồi ịch xuống chiếc ghế bành bọc da, không để ai mời, Kính thò tay nhấc luôn một quả nem trong đống nem đặc sản xứ Thanh bọc lá chuối vuông vắn như quân súc sắc đang la liệt trên mặt bàn.

– Ở đâu ra của quý thế này?. Cắn một phát nửa quả nem, đảo quai hàm, nuốt đánh ực và đút nốt nửa còn lại vào miệng, Kính hất hàm.

Nhiên cười thật tươi:

– Đố anh biết đấy?

– Lại của một thằng dở hơi nào nộp thuế ngu chứ gì!

– Em không biết. Sáng nay cũng như hôm nọ vừa dắt xe vào cổng, ông Diệc tập tễnh chân tươi chân héo đi ra, xách một xâu nặng đến năm chục cái nem ra, bảo: Có một người đêm qua đến nhờ đưa hộ.

– Thằng cha nào mà bí ẩn quá thế?

– Bí ẩn thật. Không xưng danh gì hết. Mà liên tục gửi thư tình, biếu nem chua.

– Ha ha, thế thì cứ chén. Những thằng ngu si giàu có còn nhiều. Chúng tự nguyện làm con thiêu thân thì ta sẵn sàng đón nhận, có phải không, Nhiên? Nhiên nghĩ gì về bọn này?

– Em chẳng nghĩ ngợi gì cả. Anh ăn đi!

Một quả nem nữa đã được lột ra khỏi lần lá bọc, vuông vắn mịn màng hồng hồng màu da non nâng nâng trên tay Nhiên, nàng ngoẹo đầu, tóc uốn lượn đổ dài trên bờ vai, vui vẻ nhìn Kính.

– Cám ơn em. Nhiên à, em có mái tóc thật là tuyệt vời.

– Anh nói nghe hơi ghê răng đấy. Nhưng em còn cái gì tuyệt vời nữa anh thử nói xem nào?

– Cả cái cách ăn mặc của em nữa. Em mặc jeans cũng đẹp mà đi váy Thị Mịch cũng hết ý.

– Anh cũng thành thạo giới chị em đấy nhỉ! Còn anh, anh đẹp vì cái gì anh biết không?

– Vì cái gì?

– Vì cái thắt lưng to bản.

– Anh chính là người gốc Hà Nội!

– Đúng. Vì sao anh biết không?

– Sao?

– Vì anh thích ăn phở với cơm nguội!

– Giỏi. Còn em, cái đẹp của em là cái đẹp tiên thiên, cái đẹp của văn hóa. Em biến đổi trong chỉnh thể. Ở em, dẫu có biến đổi thì vẫn là sự nhất trí của toàn thể trong nguyên tắc thống nhất hợp lý. Em có cái cao sang của một mệnh phụ phu nhân, một lady quyền quý. Chứ còn, xin lỗi em, cái con Sấn, nó có đeo vàng vào bướm thì cũng vứt!

Giữa tiếng cười vỡ ra của chúng tôi vì câu nói thô lỗ bất ngờ của Kính, Kính đứng dậy xốc dây lưng quần và há hốc mồm cười. Xưa nay Kính là vậy, lỗ mãng, bạo liệt từ ngôn ngữ đến cử chỉ. Và điều lạ lùng là ở chỗ, Kính có rất nhiều tình nhân mê đắm. Kính chinh phục đàn bà bằng sự sỗ sàng, sấn sổ. Thật thế! Lạ nhỉ, tại sao đàn bà lại ưa những người như Kính; đàn bà không ưa những người đàn ông nghiêm cẩn và rụt rè?

Nỗi lo ngại của chúng tôi là thật sự khi nhận ra Nhiên có cảm tình với Kính. Nhà tử vi nghiệp dư của chúng tôi giấu cái lo ở sự khẳng định lại tính cách cứng rắn của Nhiên đã được đinh ninh trong lá số! Ông cũng như tất cả chúng tôi, thầm lặng yêu nàng. Nhưng rồi ông cũng đã có lúc thở dài: Kính là tay bợm già, lắm mưu mẹo lắm. Là bởi vì hồi này Kính hay tạ sự để quanh quẩn bên Nhiên. Ông Diệc nói đã mấy lần bắt gặp Kính đèo xe đưa Nhiên đi ăn hiệu, đi lễ chùa Trấn Quốc, Quán Thánh. Có lần ông thấy họ đi chơi trong công viên Thống Nhất. Một lần tôi bắt gặp Nhiên chê Kính không biết cách ăn mặc, bắt hắn cởi thắt lưng, dạy hắn cách cho áo vào trong quần thế nào để áo không bị phùng và không thành cứng nhắc. Nàng mua xôi xéo cho hắn ăn sáng vài lần. Cũng có lúc đang ngồi chơi chung, nàng nhổm lên đưa tay nhổ cho hắn một sợi tóc bạc, tự nhiên như với một người thân.

Và quan trọng, dần dần đã nhiễm vào Kính cái thói quen, cái ý thức tự coi mình là kẻ bảo trợ Nhiên; thậm chí là kẻ có quyền sở hữu nàng. Hắn gọi nàng là em và xưng anh ngọt xớt. Đi đâu xa là hắn tíu tít gọi điện về cho Nhiên. Hắn căn vặn, tra hỏi nàng không ngớt về những lá thư và những món quà ai đó gửi đến nàng. Thấy nàng có ở trên bàn một tập thơ nhan đề Tìm em thuộc trình độ thơ con cóc, hỏi kỹ biết rằng tác giả là một thằng cha ngót nghét sáu chục, mặt rỗ nhằng, môi dày, vai u, giữ ghế giám đốc một xí nghiệp gò hàn xô thùng cấp huyện xứ Thanh, cậy giàu xuất tiền in thơ, hắn bắt nàng vứt ra nhà xí tập thơ đó và bảo, nếu gặp thằng cha ấy thì hắn sẽ tát vỡ mặt nó và chửi: Mày là thằng ngọng, nói chưa xong, sao dám làm thơ! Nghe phong thanh chiếc nhẫn mặt ngọc xanh nàng đang đeo là tặng phẩm của một nhà lãnh đạo Hội Nhà báo, hắn sùng sục đi điều tra, rồi trở về toang toang trước mặt nàng: Cái thằng mặt khỉ bần tiện ấy, bài báo viết không nổi, không đáng giặt áo cho anh, làm sao có được một cử chỉ phong nhã thế được! Kính đặc biệt mất thì giờ vào những món quà và những lá thư của một người bí ẩn nhờ ông Diệc thương binh gác cổng đưa tới nàng. Mày là thằng nào mà bền bỉ một cách đơn phương như thế? Hắn lảu bảu chửi thầm người nọ. Rồi kết thúc câu chuyện nhỏ nọ là một buổi sáng xồng xộc xông vào phòng chúng tôi, Kính gieo người xuống ghế, cười dốc lên một hồi, rồi tuyên bố, đã tìm ra kẻ tình nhân đơn phương bí ẩn của Nhiên, kẻ đã gửi nhiều lần thư và nem chua cho nàng.

– Ai thế?

– Hãy khoan!. Giơ tay cản cơn nóng ruột tò mò của chúng tôi, Kính đà đận.

– Tới hôm qua nữa, tổng cộng thằng cha đã gửi cho Nhiên mười hai lá thư hẹn hò và mười lần mỗi lần năm chục quả nem chua.. Rồi hất hàm nhìn chúng tôi, Kính đủng đỉnh tiếp.. Cho các cậu đoán đấy. Đoán trúng tớ sẽ mất một Dream mới cứng!

Lạ lùng mà cũng dễ hiểu xiết bao! Đó là ý nghĩ của tôi khi Kính công bố tên kẻ bí ẩn nọ là ông Diệc, nhân viên thường trực cơ quan tôi. Ra thế! Tỏ bày tình yêu với một người đẹp nào có phải đặc quyền của riêng ai. Cái đẹp là diệu phẩm của tạo hóa, là của chung. Ai cũng có thể dự phần. Mà đã biết thế nào mà dám nói người ta là hèn hạ, xấu xí, không xứng đáng!

Đáp lại ý kiến của tôi, Kính đứng lên, nắm hai bàn tay sừng sộ kèm lý sự vừa vô lý vừa võ biền vừa ra cái điều ta là một kẻ chịu tư duy:

– Nhưng mà thế gian này còn có luật tương ứng các cậu ạ. Đũa mốc không thể chòi mâm son được. Lão Diệc, khen thay táo tợn, nhưng chỉ đáng xách dép cho Nhiên thôi. Thằng què chỉ vừa với cái cối xay cùn. Há há… Lão Diệc chỉ được yêu con tiện dâm Sấn là vừa, là đẹp đôi thôi. Các cậu chưa hiểu gì về Nhiên của chúng ta đâu!

Lẽ nào chúng tôi lại là những người không hiểu Nhiên? Không những hiểu mà chúng tôi còn cảm nhận được nàng như vẫn hằng cảm nhận cái đẹp. Cất tiếng hát trước một khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp. Một nụ hoa xuân, một làn nắng thu cũng có thể khiến chúng tôi thêm vui vẻ, yêu đời. Còn Nhiên, Nhiên tạo lập cả một trường giao cảm đầy phấn khích và tươi vui quanh mình.

Nhiên còn là một người chịu khó, cẩn thận và thông tỏ công việc mình làm. Nàng thực thi nhiệm vụ thư ký hành chính của Ban chúng tôi một cách vô cùng xuất sắc. Bản tính nàng linh hoạt. Ngôn ngữ nàng giàu hình ảnh. Đã hoạt bát nàng lại còn hóm hỉnh và hết sức duyên dáng. Sắc đẹp và lòng tốt, sự hiền hậu và đức tính tươi vui, kết tinh những giá trị tự nhiên của nàng đã khiến cho cuộc sống của mọi người xung quanh nàng thú vị hơn lên rất nhiều.

Cảm nhận về Nhiên như vậy, coi Nhiên như một vẻ đẹp đã hoàn bị, trong thâm tâm, chúng tôi vẫn âm thầm một nỗi trắc ẩn, một nỗi sâu xa khác thường. Nhiên hoàn toàn dư thừa điều kiện để có được một đời sống lứa đôi chứa chan hạnh phúc. Nàng hoàn toàn có thể trở nên một người vợ đem lại niềm kiêu hãnh cho người chồng. Cái bí ẩn và trớ trêu cuộc sống nằm ở đâu? Và dẫu đã cố tình dìm vào quên lãng, chúng tôi vẫn cứ thi thoảng lại bắt gặp ở mắt nàng, ở gương mặt nàng một ánh cô đơn, trống trải, một thoáng trễ nải bâng khuâng.

Trong khi ấy, như một thách thức, đối nghịch, lại đúng như sự gán ghép tai quái của Kính, ông Tạo đã lặng lẽ ghép đôi cặp đàn ông, đàn bà dị hình, dị tính ở cơ quan chúng tôi. Ông Diệc và Sấn ngày càng quấn quýt, hút hồn nhau. Giờ đây cứ hết việc quét dọn là Sấn có mặt ở phòng thường trực của ông Diệc. Đầu gội xong, xõa tóc hong quạt, phong phanh cái áo cộc tay cổ rộng trễ tràng, Sấn vênh vênh cái mặt thiết bì, nghênh ngáo như một ả nhân viên mới được thăng chức, lên lương. Còn ông Diệc thì như một tên nô bộc tận tụy với chủ, ngày hai bữa lụi cụi nấu ăn cho Sấn và chiều chuộng y đủ điều. Kính cam đoan đã nhìn thấy họ ngủ với nhau. Và bảo rằng Sấn hồi này được hơi trai phớn phở như thài lài gặp c. chó.

Quả nhiên, Sấn như cái cây ở đất khô cằn nay được bón tươi, chăm bẵm. Sấn nở nang, Sấn mỡ màng. Vai Sấn ù ụ. Ngực Sấn thây lẩy. Mông Sấn bè rộng, phổng phao. Cuối cùng thì Sấn đã thực sự là người đàn bà nồng nẫu, rừng rực, kể từ sau cái đám cưới nên vợ nên chồng với ông Diệc sau đó nửa tháng trời.

Giờ đây nhìn hình dong Sấn, xem cung cách sinh hoạt của ông Diệc và Sấn mới thấy rằng: mình phân chia kẻ xấu người đẹp là hết sức chủ quan. Trên thế gian này, chả có ai tự nhận mình là xấu xí, là thấp hèn cả. Bằng cớ là nếu ông Diệc mang mặc cảm tự ti ở cái chân cụt, ở cái mồm méo của mình thì ông đã chẳng gửi tới mười hai lá thư hẹn hò đơn phương với Nhiên. Dám tỏ tình với người đẹp như Nhiên phải có lòng tự tin lắm chứ. Bằng cớ là Sấn bây giờ. Nếu biết là mình xấu xí, vô phương biến cải thì Sấn mua son phấn, sắm quần jeans, váy Thị Mịch, váy mini, giày cao gót, quần lót Tàu, bít tất Mỹ làm thèm! Con người ta là một động vật mang bản tính kiêu hãnh. Sấn kiêu hãnh với chồng. Sấn gọi ông Diệc là thằng què. Sấn dằn vặt thằng què về vụ cứu giúp cô ả bán bún Thạch Thất. Sấn đay nghiến ông Diệc, bảo ông là thằng già hám gái, dại gái và đòi ông phải tự thú xem giờ trong đầu có còn tơ tưởng tới Nhiên? Nó hơn gì tao. Nó cũng vú vê, đùi vế như tao. Rõ cái đồ mê lú chưa! Sấn rít róng mỗi lần làm tình với chồng. Sấn chảnh chọe, Sấn lên quai xanh vành chảo với bọn đàn bà con gái xa xẩn đến phòng thường trực gặp ông Diệc. Sấn bĩu môi bĩu mỏ, ra mặt khinh bỉ Nhiên mỗi khi nhác thấy bóng Nhiên. Sấn gọi Nhiên là ả bồng bềnh và phổ biến xú danh đó với cánh đàn ông trong vòng bán kính hai chục mét, từ người hiền lành chân phương đến kẻ bặm trợn, hung đồ.

– Ả bồng bềnh của các anh đâu rồi?. Một sớm, vào buồng chúng tôi, đang cắm cúi lau bàn ghế, rửa ấm chén như thường lệ, Sấn bỗng ngẩng lên cất giọng hỏi như có ý gây sự.

Tôi biết thừa, nhưng dằn lòng:

– Bồng bềnh! Ai là bồng bềnh?

– Cái ngực bồng bềnh thế mà không thấy à?

Tôi nghiêm mặt:

– Cô định nói gì thì cứ nói thẳng ra đi!

– Là cái bà Nhiên của các anh ấy!. Sấn nhếch mép.. Kỳ thực thì nhàu nát cả rồi. Nào đã biết ai bào trơn đóng bén hơn ai. Đàn bà tử tế là phải có chồng con, anh ạ.

Ngắt lời ả, tôi gắt:

– Ăn nói kiểu chợ búa như thế thì ra chỗ khác. Cô đi đi!

Sấn không đi. Ném cái khăn lau bàn xuống ghế, ả nghiến răng, mặt lở lói phấn son méo xệch:

– Nói để anh bảo cho ả ấy biết. Đừng có tưởng mình là nhất. Đừng trêu mẹ mướp mà xơ có ngày đấy!

Rồi nhếch mép, ả tiếp, vẻ hả hê:

– Chẳng là gì đâu! Nhân tình của một thằng trung úy đặc công, nó vần vò chán chê cho thủng trống long chiêng, rồi nó chết ngỏm rồi. Chứ cao sang mỹ miều đ gì!

Tôi không nhớ là đã gầm lên như hổ dữ thế nào để đuổi cái người đàn bà lăng loàn xấu người xấu nết ấy ra khỏi buồng làm việc của mình. Vì ngay sau đó, có một cú điện thoại gọi tới, bảo tôi phải đi ngay Sài Gòn vì một việc gấp gáp và hệ trọng.

Dòng thời gian trôi mải miết, chở trong lòng nó đủ mọi chuyện, từ hệ trọng đến thường tình. Và câu chuyện Sấn nói cùng thái độ hờn ghét cố hữu của y thị với Nhiên hôm nào có thể chỉ là biểu thị của máu ghen đàn bà thông lệ, lại cũng có thể là bộc lộ sự suy đồi thê thảm về nhân cách của con người trong những ngày này.

Tôi trở về cơ quan hơn tháng trời xa cách, khi mùa hạ đã qua, nghe hạt mưa thu rỏ lạch tạch giọt hiên căn nhà Khoa Ngoại Bệnh viện Việt. Ba, thấy mênh mênh mông mông một khoảng trống vắng ngơ. Nhiên băng kín mặt, chỉ hở hai con mắt. Hai con mắt sâu trầm càng trở nên bơ vơ ngơ ngác, sau khi Nhiên thốt một lời nho nhỏ qua đôi môi khô héo của nàng:

– Anh à, em chưa hề được làm vợ, làm mẹ. Cả đời em, có lẽ em sẽ chẳng biết làm vợ, làm mẹ đâu!

Kính sầm sầm bước vào. Hắn cho tôi biết vẫn chưa tìm được thủ phạm gây án dùng lưỡi dao cạo rạch nát mặt Nhiên. Công an đang đặt nhiều giả thiết. Sấn bị chất vấn. Cuộc sống đầy bất trắc. Cái đẹp có nguy cơ bị hủy hoại, bị phủ định tàn nhẫn.

Tôi giấu một hơi thở vừa trút khỏi lồng ngực để vợi nhẹ. Tôi ra khỏi nỗi dị nghị ám ảnh và sung sướng như được trở lại thời thơ trẻ thanh tân có hình dáng một vòm trời xanh trong suốt. Nhiên chưa hề được thực hiện thiên chức đàn bà là làm vợ, làm mẹ. Nhưng nàng đã được thực hiện thiên chức của một con người: đã yêu, đã chờ đợi, đã tôn thờ. Ở cuối cuộc chiến tranh vừa qua, có một người con trai đã hôn nàng khi chia tay nàng và hẹn ước với nàng ngày trở về. Nàng chỉ có một mối tình duy nhất đó. Bây giờ vẫn vậy. Nàng vô cảm trước mọi quyến rũ, vì đã quá mải mê và linh hồn đã đắm đuối đến kiệt lực. Nàng đơn nhất trước cái rắm rối, phồn tạp của cuộc đời. Nàng nguyên vẹn, không sứt mẻ, thủy chung như nhất. Nàng trinh bạch, hồn nhiên, dung dị.

Còn chúng ta, chúng ta đã quá quen thân với cái rối ren, đa tạp, chúng ta bỏ qua cái hồn nhiên, dung dị. Trong khi kỳ thực cái rối ren, đa tạp lại là cái nông sờ, hời hợt, còn cái mang hình thức hồn nhiên, dung dị như một đường kẻ thẳng lại là cái biểu hiện sức sống thật sự ở chiều sâu. Chúng ta đã hư hỏng về nhận biết. Mỹ cảm của chúng ta thiên về khuyết tật và sự dang dở của con người.

Khi đã đi đến cùng của sự kiện thì con người trở thành chính nó. Kính đã thoát khỏi những khuôn thức suy nghĩ tầm thường, đạt tới trình độ tư duy thánh trí. Chính là khi cùng tôi từ bệnh viện, nơi Nhiên nằm điều trị bước ra, Kính đã giữ tôi lại và giọng anh bỗng trở nên nghiêm nghị khác thường:

– Tôi đã đến nhà cậu trung úy người yêu của Nhiên. Cậu ta là con một ông giáo. Học cùng Nhiên tới lớp mười hai thì Nhiên vào trường múa, cậu này nhập ngũ. Hai người yêu nhau thắm thiết. Tôi đã xem ảnh cậu kia. Mừng cho Nhiên. Cậu trung úy rất xứng với Nhiên. Còn bây giờ, tôi sợ nhất điều gì, ông biết không? Sợ nhất là Nhiên bị phản bội. May, điều ấy không xảy ra. Nhưng tôi buồn khủng khiếp. Cậu trung úy cho đến giờ vẫn không tin tức gì. Nghĩa là hơn hai mươi năm qua, rất có thể là Nhiên vẫn một mình một tâm tình, một mình đơn độc trên sân khấu cuộc đời.

Kính đã đưa Nhiên trở về nơi cội nguồn xuất phát. Nhiên, nghệ sĩ múa! Nghệ sĩ múa lấy không gian làm chất liệu, nghệ sĩ múa dùng ngay cơ thể tuyệt đẹp của mình làm phương tiện để giao hòa với tự do của vũ trụ, để chứng thực con người mình là thuộc về vũ trụ. Bằng động tác múa, Nhiên tách thời gian khỏi thời gian bình thường, tạo nên thời gian vĩnh hằng. Không lời nói, không màu sắc, Nhiên múa bằng thân thể mình, nàng siêu thoát khỏi hạn chế của tự nhiên, tạo lập bản thể thành một ngọn lửa thiêng liêng giữa mênh mang và mờ ảo. Nhiên cô đơn giữa đời như bản chất của nghệ thuật đích thực.

25/9/1997

Để giúp bạn hiểu rõ hơn về nội dung, sau đây là phần chú thích của chương NHIÊN, NGHỆ SĨ MÚA. Mời bạn nghe cùng BÚC CÁC:

Chú thích 1. ổi tiết là Dâm ô.